94 
HE£’ TIN VOORHEEN EN THANS. 
Eeuwen lang gelukte het den Phoeniciërs den zeeweg naar Brittanje 
geheim te houden en in ’t ongestoord bezit van den tinhandel te 
blijven. Toch ontbrak het niet aan pogingen van andere zeevarende 
volken om de Kassiteriden te bereiken. Zoo rustten, 470 jr. v. chr. , 
hun stamgenooten de Carthagers, onder hamilco, eene vloot uit, die 
evenwel niet slaagde. Bekend is het verhaal van een Phoenicisch zee- 
kapitein , die , zich achtervolgd ziende door een Romeinsch schip , op- 
zettelijk een verkeerden koers nam , zoodat hij en zijn vervolger beiden 
schipbreuk leden. Met moeite redde hij ’t leven. In zijn geboortestad 
teruggekeerd , werd hij om zijn vaderlandslievende daad hoogelijk 
geëerd en geprezen. Tot ongeveer 300 jr. v. chr. bleven de Phoeniciërs 
in het byna uitsluitend bezit van den tinhandel. Toen begon hun 
verval en ging de handel allengs in andere handen over , met name 
in die van de Grieksche kolonie Massilia (Marseille). In ’t jaar 330 
v. chr. gelukte het den Griek pytheas van Massilia geheel over zee 
Brittanje te bereiken : hij gaf eene beschrijving van zijn ontdekkings- 
tocht uit. Van toen af namen de Grieken levendig deel aan den 
tinhandel: naar het schijnt hebben dezen, veel meer dan de Phoeni- 
ciërs, gunstig op de ontwikkeling der Britten gewerkt, zoo zelfs, 
dat toen julius caesar, 50 jr. v. chr., zijn krijgstocht tegen Brit- 
tanje ondernam , de zuidelijke kustlanden reeds een vry aanzienlijken 
trap van beschaving bereikt hadden. Aan het tin in hunnen bodem 
hadden deze bewoners van een afgelegen eiland het te danken , dat 
zij in aanraking kwamen met de beschaafde wereld, die zich destijds 
bijna geheel bepaalde tot de kustlanden der Middellandsche Zee. 
Doch niet alleen zij , de geheele menschheid heeft door het tin , 
of wil men liever door het brons , reuzenschreden gedaan op den 
weg der beschaving. Ongetwijfeld , er was een begin van ontwikkeling 
in de steen- en de daarop volgende koper-periode. Koe , geit en schaap 
waren huisdieren en men vervaardigde potten van klei en ruwe 
weefsels van vlas. Er was dus ook reeds landbouw , maar de gebrek- 
kige steenen werktuigen , de producten van zwaren arbeid en onuit- 
puttelijk geduld , waren slecht geschikt om openingen te kappen in 
de dichte oerbosschen en den bodem geschikt te maken voor akker- 
bouw. Veel moeite en arbeid werden bespaard, toen men de kunst 
geleerd had om door middel van ’t vuur het koper tot werktuigen 
te smeden. Doch deze waren te week , werden spoedig stomp en 
konden voor tal van toepassingen de oudere steenen werktuigen niet 
vervangen. Doch nu ontdekte men dat het koper, door bijvoeging 
