96 
HET TIN VOORHEEN EN THANS. 
1 
de reusaehtige vorderingen der mensehheid in het bronzen tijdperk , 
toen de behoefte aan het tin voor ’t eerst de meest van elkander 
verwijderde volken tot elkander bracht: het verre Oosten tot het 
verre Westen. 
Genoemd tijdperk vangt aan met half barbaarsche jagers en visschers , 
gekleed in ruwe beestenvellen en doorgaans een zwervend leven leidend ; 
in de laatste eeuwen van genoemde periode treden achtereenvolgens 
Phoenicische zeevaarders op, Egyptische bouwmeesters, Grieksche 
dichters en wijsgeeren en Romeinsche soldaten. 
Maar wellicht zal men — zich beroepend op het overoud gebruik 
van het ijzer — de brons-periode veel vroeger willen sluiten. Inder- 
daad is het niet wel mogelijk om een scherpe grens tusschen beide 
tijdperken te trekken. Maar, gelijk reeds boven betoogd werd, lang, 
zeer lang, ja zelfs tot in de middeleeuwen toe, was niet het ijzer 
maar het brons het materiaal , waarvan men zich doorgaans bediende , 
en eerst uiterst langzaam leerde men het ijzer goedkooper afzonderen , 
bewerken en voor meerdere toepassing geschikt maken. Waar men 
nu ook meent de ijzerperiode te moeten beginnen , dit verandert niets 
aan de waarheid, dat voor den mensch eeuwenlang het brons onmis- 
baar was . en dat de daaruit voortgesproten e behoefte aan tin de 
werkzame prikkel voor de ontwikkeling van handel en scheepvaart 
geweest is , die de volken der oudheid tot elkander bracht. 
( Slot volgt.) 
