EEN EN ANDER OVER WOLKEN, 
DOOR 
W. F. ANDRIESSEN. 
Reeds bij oude geographische schrijvers vindt men vermeld, dat 
de condensatie der atmospherische waterdampen de oorzaak van de 
wolkenvorming is , doch van de wijze , waarop zulk een proces in al 
zijne onderdeelen tot stand komt, vermochten zij zich geen rekenschap 
te geven. Eerst in den nieu weren tijd , nu de leer der atomen en 
moleculen aan scheikunde en natuurkunde menige verklaring van 
vroeger onbegrepen verschijnselen aan de hand heeft gedaan , zijn tot 
het juiste inzicht van de verdamping belangrijke bijdragen geleverd. 
De moleculen der vloeistoffen onderscheiden zich van die der vaste 
stoffen door haar veel grooter slingeringen , doch overigens vertoonen 
zij daarmee vele punten van overeenkomst. Zoo is bij beiden de toe- 
name van temperatuur de oorzaak van de vermeerdering der gemid- 
delde snelheid. Stellen wij ons nu voor , dat aan de oppervlakte van 
water zulk eene temperatuurstoename plaats heeft en de werkelijke 
beweging, daar te voorschijn geroepen, van het gemiddelde afwijkt, 
dan kan het gebeuren , dat een molecule buiten de aantrekkingssfeer 
harer gelijken komt en zich als een gas-molecule vrij in de lucht 
beweegt. Zij onderwerpt zich dan ook aan de wetten der gassen. Nu 
weten wij , dat volgens de theorie van krÖnig en clausius de gas- 
moleculen zich bij een bepaalde temperatuur met een constante snel- 
heid zoo lang in een rechte lijn verder bewegen , totdat zij door 
andere moleculen of hindernissen van welken aard ook , in een nieuwe 
baan worden gebracht. De gasmoleculen , die door onderlinge aan- 
trekkingskracht bijna geen invloed op elkaar oefenen, gedragen zich 
