KEN EN ANDER OVER WOLKEN. 
99 
Hier is bet ook de plaats om melding te maken van de theorieën 
van Charles ritter, 1 te meer, daar deze in het Meteorologische Zeil - 
schrift , 2 dat onder redactie staat van dr. j. hann en dr. w. koppen, 
niet ongunstig zijn beoordeeld. Genoemde heer ritter heeft kunstmatig 
verwekte nevels aan herhaalde microscopische onderzoekingen onder- 
worpen en daarbij de nieuwere’ meening bevestigd gevonden , dat alle 
wolken-elementen — als wij het woord nébules aldus mogen vertalen — 
zich niet als blaasjes maar als waterbolletjes voordoen. Toch moet men 
twee soorten van elementen onderscheiden : komt het eene in aan- 
raking met het een of andere gladde oppervlak , b. v. van een spiegel , 
dan bevochtigt het dit , terwijl daarentegen het andere , tevens het 
kleinste, als was het elastisch, over het spiegelvlak rolt, zonder het 
nat te maken. De eerste soort noemt ritter »globules” en de tweede 
»vésicules”; vooral deze laatste naam is zeer ongelukkig gekozen, 
omdat volgens de saussure die kleinste elementen werkelijk blaasjes 
zijn, terwijl juist hel nieuwe onderzoek heeft geleerd, dat het water- 
droppeltjes zonder inboudsruimte zijn. De doorsnede van de voor het 
bloote oog zichtbare wolken-elementen vond de Fransche geleerde 
onder den microscoop meestal tusschen 0,023 en 0.045 mM. , doch 
enkele malen vond hij ook diameters van 0.0006 mM. Waarschijnlijk 
zijn er nog kleinere, maar daarvoor is de microscoop niet gevoelig 
meer. Ieder wolken-element is uit drie physisch zeer verschillende 
lagen samengesteld : een kern van vloeibaar water , een oppervlaktehuid 
van constante , zeer geringe dikte en een verdichte gas-atmosfeer , die 
betrekkelijk rijk aan zuurstof is. Aangezien de genoemde huid zich des 
te vaster om de kern spant , naarmate deze meer gebogen is , kuunen 
de waterdroppels, hoe kleiner zij zijn, des te moeilijker uit hun ver- 
band gerukt worden. Daardoor zijn juist de kleinste elementen , gelijk 
wij zagen, niet tot bevochtigen in staat, omdat daarmee steeds eene 
vervorming gepaard gaat. 
Daar de onderlinge verhouding tusschen kern ; oppervlaktehuid en 
atmosfeer optisch geheel verschillend is , zoo worden ook met de 
grootte der droppeltjes de optische verschijnselen geheel anders. 
1 Charles RITTER. Sur la nature des particules aqueuses non congélées, qui con- 
stituent les nuages et la vapeur dite vésiculaire ( Annuaire de la société météorologiqne 
de France , 35e Année, 1885, pag. 260 — 290). 
Charles RITTER , Actions élémentaires dont dépend la croissance des nébules et 
des hydroraétéorites {Ann. de la Soc. météor. de France , 35e Année, 1887 , pag. 362 — 432). 
2 Meteorologische Zeitschrift , 1889, Literaturbericht n° 49 en 50, 
