100 
KEN EN ANDER OVER WOLKEN. 
Aldus verklaart zich de gedurig wisselende afwijking van de afme- 
tingen der waargenomen regenbogen van die der berekende. De groo- 
tere droppeltjes , die kunnen besproeien en goed zichtbaar zijn , veroor- 
zaken de refractie-verschijnselen , de kleinste, meerendeels onzichtbare 
elementen daarentegen de diffractie-phaenomenen. 
In het tweede artikel , door ons aan den voet der bladzijde vermeld , 
brengt ritter een tweetal factoren op het tapijt, die werkelijk van 
groote beteekenis schijnen te zijn en tot hiertoe maar al te zeer 
werden verwaarloosd. Zijne resultaten vat hij samen in het 5 ( ^ hoofd- 
stuk , waaruit wij enkele grepen zullen doen met bijvoeging van het- 
geen hier en daar ter opheldering noodig is. 
De hydrometeoren zijn de reeks van verschijnselen , te voorschijn 
geroepen door de verdichting van den waterdamp der lucht; in een 
zuivere atmosfeer , vrij van verontreinigingen door uitdampingen of 
stof, zijn de eerste condensatieproducten , al naar gelang van de tem- 
peratuur, die zij op het oogenblik van hunne vorming bezitten, öf 
naalden, naar gelang van omstandigheden ook ijskristalletjes , of bol- 
letjes in vloeibaren toestand. Wanneer de temperatuur van het water 
der laatste beneden 0° daalt, dan bevriest dit niet, maar komt in 
den toestand der over-verkoeling. Geen schokken zijn in staat de bol- 
letjes dan te doen bevriezen, daarentegen geschiedt dit, zoodra slechts 
een klein ijsdeeltje daarmee in aanraking komt. De wolken-elementen 
groeien zoowel door condensatie van anderen waterdamp als door 
vereeniging met andere elementen. Dit laatste komt bij snelle toename 
geregeld voor , naar alle waarschijnlijkheid speelt de eleetriciteit 
daarbij de hoofdrol. Juist die over-verkoeling en de electrisehe aantrek- 
king zijn meestal geheel buiten rekening gelaten en toch verdienen 
zij zeer , dat de aandacht daaraan wordt geschonken , gelijk belang- 
stellenden mogen leeren uit ’s heeren ritter’s studiën , die wij hier 
niet in hare onderdeelen kunnen mededeelen. Zijne verklaringen van 
de omstandigheden , waaronder hydrometeoren en hydrometeorieten 
worden gevormd , maken een tot in allerlei détails ontwikkelde theorie 
uit, die bij vele grootmeesters der wetenschap bijval heeft gevonden. 
Nadat wij ons aldus eenigen tijd hebben opgehouden met theore- 
tische en natuurkundige oorzaken , willen wij niet langer wachten 
met ons tot de verschijnselen zelf te wenden. Daarbij wordt ons allicht 
een vraag voorgelegd , die bij het vorenstaande menigeen al op de 
lippen heeft gebrand. Hoe komt het toch, dat de wolken in zwevenden 
toestand verkeeren en niet langzamerhand op den bodem vallen ? Die 
