102 
KEN EN ANDER OVER WOLKEN. 
Aldus zong goethe ter eere van luke howard, den man, die den 
moed had, het wolkendak boven zich in te deelen naar eenige typische 
vormen : 
Er aber. Howard, giebt mit reiuem Siun 
Uns neuer Lehre herrlichstcn Gcwiun. 
Was sich nicht halten, nicht erreichen lasst, 
Er fasst es au , er halt zuerst es fest , 
Bestimmt das Unbestimmte, schrankt es ein, 
Benennt es tredend! — Sei die Ehre dein! — 
Wie Streife steigt, sich ballt, zerflattert, fallt, 
Erin nre dankbar deiner sich die Welt. 
Dat uoward's proeve in den loop der jaren vele leemten aanvvees, 
hetgeen ieder , die zich met wolkenstudiën slechts oppervlakkig heeft 
beziggehouden , moet zijn opgevallen , daar zich herhaaldelijk wolken- 
groepeeringen voordoen , die in geen zijner klassen thuis te brengen zijn , 
mag men den Engelschen meteoroloog, die in het jaar 1772 te Londen 
geboren werd, niet kwalijk nemen. Vooral niet, omdat de ondervin- 
ding geleerd heeft, dat zijne indeeling voldoende is gebleken voor 
de behoeften van het ontwikkelde publiek , dat zich nog steeds daarvan 
bedient. Daarom zullen wij aan de hand van k&mtz ons in de eerste 
plaats met de wolkenbenamingen van howard bezighouden. 
Begonnen moet worden met drie hoofdvormen aan te nemen , na- 
melijk de cirrus, de cumulus en de stratus, waarbij zich dan nog 
vier onderafdelingen , ten deele als overgangen , ten deele ook als 
combinaties der hoofdgroepen, aansluiten, te weten de cirrocumulus, 
de cirrostratus , de cumulostratus en de nimbus. De cirrus of veder- 
wolk bestaat meestal uit zachte draden , die nu eens als een fijne , 
witachtige pluimbos aan den blauwen hemel optreden , dan weder 
er als gekrulde lokken uitzien en somtijds , als bij een net , door 
elkander loopen. Geen wolkenvorm vertoont zich in zoo verschillende 
gedaanten. Zoo nu en dan kan de cirrus uren achtereen schijnbaar 
onbeweeglijk aan den hemel staan , en op andere tijden wisselt zij 
bestendig van vorm ; zelfs komt het voor , dat verscheidene op zeer 
verschillende punten des hemels staande vederwolken denzelfden aanblik 
opleveren. Het volk beschouwt de cirri als de voorboden van wind 
en noemt ze daarom windveeren of windboomen. Bedenkt men , dat 
zelfs op onze breedte in de warmste zomermaand , op eene hoogte van 
omstreeks 10.000 voet, eene gemiddelde temperatuur van 0° C. heerschen 
moet , dan ligt het voor de hand , dat de cirri , die eene hoogte van 
