EEN EN ANDER OVER WOLKEN. 
105 
is de verklaring van kSmtz in zijn leerboek (Hallo, 1831, lid. 1, 
S. 378), dat vóór zestig jaren verscheen, maar daarom nog geenszins 
zijne waarde verloren heeft. Daar lezen wij : » De stratus is een van 
boven en beneden horizontaal begrensde nevellaag , die wij op heldere 
zomerdagen boven weiden en watervlakten zien liggen en die zich 
bij den ondergang der zon vormt om na haar ondergang weder te 
verdwijnen. Daartoe behooren dus de fijne nevels, die wij bij de 
dauwvorming hebben leeren kennen , alsmede de lage nevelbanken 
boven de poolzeeën”. Stratus beteekent alzoo een horizontale nevel, 
die op den grond of op het water rust of ook in de lucht op be- 
trekkelijk geringe hoogte zweeft. Ter wille van de eenheid in uit- 
drukking verdient het aanbeveling, slechts deze definitie te huldigen. 
In tegenstelling met de cumuli , wijzen de strati op rust en daarom 
komen zij dan ook bij een kalme natuur zonder krachtige bewegingen 
in den dampkring het meest voor. In de poolzeeën treft men dikwijls 
een zeer eigenaardigen vorm van stratus aan. Bij de overwintering 
van de Vega nam men b. v. waar, dat een krachtige wind de losse 
sneeuw verscheidene meters hoog opjoeg, waardoor de gansche streek 
gedurende vele uren , ja zelfs dagen , in een dichten nevel was gehuld. 
Somtijds vormden deze massa’s groote witte wolken , die op zekere 
hoogte boven den bodem bleven zweven en waaraan de naam van 
»niveus” werd gegeven; gewoonlijk bleven zij echter in de onderste 
lagen hangen en staken de masten van het schip als uit een zee van 
witten rook (prof. hiluebrandsson). Clemens ley is van oordeel . dat 
de laagwolken op zee dikwijls ondiepten en riffen aanwijzen , welk 
gevoelen gesteund wordt door m. f. maury, den voormaligen super- 
intendent van het nationale observatorium te Washington 1 . 
Onder cirro-cumulus of vederachtige stapelwolk verstaat howard 
de zachte , ronde , in rijen voorkomende wolken , die in den volks- 
mond den naam van » schapenwolkjes" dragen. Naar haar uiterlijk 
zou men ze tot de cumuli moeten rekenen , doch wegens haar samen- 
stelling en als hoog staande , lichte en glinsterende wolken zijn zij 
weder meer met de vederwolken verwant. Dalen de cirro-cumuli , 
dan ziet men op een gemiddelde hoogte van omstreeks 4000 meter 
vrij groote ballen zweven , waarbij schaduw valt op te merken. De 
Portugeezen geven aan deze mooie wolk den naam van cumulo-cirrus , 
de Zweden bestempelen haar als alto-cumulus. 
1 The physical Geography of the sea and ils meteorology. Loucleii , 1861, pag. 274. 
