108 
EEN EN ANDER OVER WOLKEN. 
afstand van deu regen de hoogte der wolken te bepalen , hetgeen 
tot resultaten voerde , die overeenstemden met langs anderen weg 
verkregene. Zijne methode heeft het groote voordeel , dat daarbij geen 
twee waarnemers noodig zijn , die zich op twee verschillende plaatsen 
van bekenden afstand bevinden en langs telegraphischen weg elkaar 
hunne bevindingen meededen , terwijl daarbij bovendien geen instru- 
menten , waarover de meesten niet kunnen beschikken, worden ver- 
eischt. J. h. strümper uit Hamburg heeft het electrische licht tot 
opheldering der quaestie in toepassing gebracht en verkreeg daarmee 
op den 13'leu Juli 1889 alleszins bevredigende resultaten 1 . 
Prof. hann heeft zich in het afgeloopen jaar levendig geïnteresseerd 
voor het vraagstuk, hoeveel water een zeker volume » wolkenlucht” 
in vloeibaren vorm wel bevat, een onderzoek, dat volgens prof. von 
bezold voor de thermodynamica van de atmosfeer van het grootste 
gewicht is. In de meteorologische handboeken vindt men daaromtrent 
niets vermeld en in het algemeen is aan dit punt lang niet de aan- 
dacht gewijd , die het verdient. De uitkomsten van hann’s onderzoe- 
kingen vindt men met cijfers medegedeeld in het Meteor . Zeitschrift 
(1889, S. 305), waaruit blijkt, dat het watergehalte der wolken 
in Januari het geringste is en vervolgens langzaam toeneemt om in 
December het maximum te bereiken. De waarnemingen dienen echter 
nog langeren tijd te worden voortgezet om te constateeren , of men 
hier met een wet dan wel met toevallige omstandigheden heeft te doen. 
In het reeds door ons geciteerde artikel heeft abercromby, daartoe 
in staat gesteld gesteld door zijne vele reizen in vreemde werelddeelen , 
trachten aan te toonen , dat de wolkenvormen in alle deelen der 
aarde identiek zijn. Daaronder moet men verstaan , dat de verschil- 
lende typen in alle wereldstreken zoo af en toe eens voorkomen ; men 
mag daarbij niet vergeten , dat de relatieve veelvuldigheid daarvan zeer 
groote verschillen oplevert. In de tropen ziet men de cumulus , met 
of zonder een reeks van zachte cirri daarboven , het meest. Op de 
gemiddelde breedten, met inbegrip van Groot-Brittannië , en inzon- 
derheid op zee, treden gewoonlijk de met de namen van strato-cumulus 
en cirro-stratus bestempelde overgangsvormen op. Verder in het noorden 
schijnen alle cumulus-soorten bpna te verdwijnen ; de lucht is daar 
met nevelen vervuld, die zich somtijds tot onbepaalde stratus-vormige 
wolken verheffen. Met deze uitkomsten zijn de beweringen van dr. 
1 Meteorologische Zeitschrift , 1889, S. 440 
