KEN EN ANDER OVER WOLKEN. 
110 
geheele aardoppervlak — aldus heeft dr. p. elfert aangetoond 1 — 
zijn met zekere wijzigingen ook van toepassing op het meer beperkte 
gebied van Midden-Europa , waarbij nog valt te constateeren , dat 
door bergen ingesloten streken (Boheme , Moravië en Zevenbergen) 
alsmede diep ingesneden berg- en rivierdalen (Midden-Rijn , Boven- 
Donau en Boven-Rhöne) voor de wolken minder toegankelijk zijn. 
Ons bestek gedoogt niet, dat wij de bewolking van Midden-Europa 
in al hare onderdeelen nagaan ; alleen veroorloven wij ons nog , de aan- 
dacht op de volgende mededeelingen van teisserenc de bort te vestigen , 
die de vrucht zijn van jarenlange verzameling van statistieke gegevens : 
1°. In alle maanden bestaat een duidelijk waar te nemen streven der 
bewolking om zich in zones , evenwjjdig met den aequator , te verdeelen ; 
2°. Van allerlei bijomstandigheden afgezien , heerscht aan den 
aequator een maximum van bewolking, dat zich met de verandering 
der declinatie verschuift ; verderop vindt men een zone van zwakke 
bewolking (minimum) tusschen 15° en 35° N. of Z. Br., daarop 
volgt een gordel met bedekten hemel tusschen 35° en 50 c N. of 
Z. Br. en eindelijk klaart de lucht naar de polen toe op , voorzooverre 
men hierover uit de toestanden op het noordelijk halfrond een besluit 
ten opzichte van het zuidelijke mag trekken. 
De factoren , die in . deze algemeene verdeeling wijzigingen aan- 
biengen , leert men uit het volgende kennen : 
1°. Onder overigens gelijke omstandigheden is de bewolking boven 
de continenten veel zwakker dan boven de oceanen ; 
2°. Iedere steile kust , naar den heerschenden zeewind toegekeerd , 
veroorzaakt een relatief maximum van bewolking; 
3°. Ieder aan de zeekust gelegen gebied , waar een continentale 
wind heerscht , geeft tot een relatief minimum van bewolking aanleiding ; 
4°. Iedere wind , die uit een warmere streek naar een koudere 
waait , leidt tot eene vermeerdering van de bewolking ; 
5°. Streken met een maximum van luchtdruk hebben geringe , die 
met een minimum sterke bewolking ; 
6°. Bergketenen en steile kusten , verticaal op de windrichting 
staande , hebben te loever veel en te lij weinig wolken ; 
7°. In het algemeen brengen pool winden lichte en aequatoriale 
winden zware bewolking met zich mede. 
1 »Die Bewölkuns in Mittelenropa mit Einschluss der Karpatenlander (dr. A. PETER - 
MANN’s Mitteilungen . 1890, S. 137—145). 
Amsterdam, 1890. 
