HET TIN VOORHEEN EN THANS. 
129 
Straits (d. i. Malakka met aangrenzende landen , uitgenomen Banka 
en Blitong) 10; Banka en Blitong 10; Oostenrijk en Saksen 0,139. 
Van China werd een kwart eeuw geleden de opbrengst op 5000 
ton geschat. Daar er sedert veel tinerts wordt ingevoerd , is vermoedelijk 
de opbrengst zeer afgenomen. Over Amerika zijn geen opgaven bekend , 
maar ofschoon behalve in de bovengenoemde landen ook in Chili tin- 
ertsen schijnen voor te komen , is toch vooralsnog de geheele productie 
der nieuwe wereld stellig niet van beteekenis. 
Ten slotte zij nog opgemerkt , dat het tin en zijne verbindingen 
ook in de natuurwetenschap belangrijke toepassing vinden. Zoo be- 
hoort b. v. het tinchloruur , dat in oplossing sterk reduceerende eigen- 
schappen bezit, m. a. w. aan andere lichamen gemakkelijk zuurstof, 
chloor , broom enz. ontneemt , tot de dagelijks gebezigde stoffen van 
den scheikundige. Doch waarop ik hier nog even wensch te wijzen , 
is de bijzonderheid, dat de studie van het tin een paar maal tot be- 
langrijke ontdekkingen gevoerd heeft. 
Reeds de Arabische geleerde geber , die in de 8ste eeuw leefde , 
heeft bij tin de gewichtsvermeerdering waargenomen , die het — evenals 
alle andere onedele metalen — bij sterk verhitten aan de lucht onder- 
gaat. Zooals men weet , veranderen de metalen hierbij in metaaloxyden , 
in metaalkalken , zooals men vroeger zeide. Dat die verandering juist 
bij tin gemakkelijk te bestudeeren is , in weerwil dat het , althans bij 
de gewone temperatuur , niet licht wordt aangetast ja zelfs reeds tot 
de edele metalen nadert , vindt zijne verklaring in de gemakkelijke 
smeltbaarheid. In vloeibaren staat ondergaan alle lichamen , wegens de 
grootere beweeglijkheid der kleine deeltjes , veel gemakkelijker che- 
mische veranderingen, dan in den vasten. Na geber, was het in den 
aan vang der 17de eeuw de Fransche geneeskundige rey , die de ver- 
kalking van het tin onderzocht, en door nauwkeurige proeven aan- 
toonde , dat de gewichtsvermeerdering van het tin het gevolg was van 
opslorping van lucht. Doch de volledige verklaring van het verschijnsel 
was voorbehouden aan lavoisier , die door eene vermaarde proef 
aantoonde, dat tin, in een gesloten retort verkalkt, daarin eene lucht- 
verdunning deed ontstaan , en dat de daarna bij het openen der retort 
indringende lucht nagenoeg evenveel woog , als de gewichtsvermeer- 
dering van het tin bedroeg. In verband ‘met tal van andere proeven 
en met de ontdekking van de zuurstof door priestley , slaagde hij 
9 
