DE KULTUURTU1N TE TJIKEUMEUH. 
151 
die voor de verspreiding van de zaden gezorgd heeft. Zoo is b. v. 
in het jaar 1889 aan verschillende ambtenaren en particulieren door 
den kultuurtuin niet minder dan 34 pikol zaad van liberiakofïie 
verstrekt. 
Naast de kamfer-aanplanting staat een vak met eenige kleine boompjes , 
die er treurig uitzien ; het is de koeboom van Caracas , Brosimum 
Galactodendron , die het klimaat van Buitenzorg blijkbaar niet zeer 
aangenaam vindt ; deze levert bij insnijding een melksap , dat in smaak 
veel overeenkomst vertoont met melk. Hiernaast vinden wij eenige 
planten van minder belang {Solandra grandiflora en Ancistrocladus Vahlii) 
en daarachter een heg van bamboe , waarvan de stengeltoppen op 
sierlijke wijze overhangen ; deze heg belemmert het gezicht op het 
ravijn , dat den kultuurtuin van het terrein van het krankzinnigen- 
gesticht scheidt. 
Naast ons zien wij nu een aanplanting van cacao in twee soorten 
( Theobroma cacao en Th. hicolor) ; wanneer deze plant met haar roode 
vruchten prijkt, maakt zij een fraai effect. Meer en meer begint men 
op Java het belang van deze kuituur in te zien en het aantal cacao- 
plantages breidt zich dan ook voortdurend uit; tot nu toe kwam 
bijna het geheele product uit West-Indië en Venezuela, maar het is 
te hopen , dat wij het zoover zullen brengen , dat de cacaoboonen , 
die in onze fabrieken verwerkt worden , ook door ons zelf worden 
geproduceerd. Het schijnt ook , dat de cacao een zeer voordeelige 
kuituur is , wanneer maar — want er is een maar bij — geen ziekten 
in de boomen voorkomen. Vooral heeft de plant te lijden van een 
insekt , ook hier in den kultuurtuin ; de larven van deze Helopeltis 
Antonii leven in de bladsteelen , ten gevolge waarvan het blad zwart 
wordt en de geheele plant zelfs te gronde kan gaan. Diezelfde plaag 
komt in nog veel sterkere mate voor bij de thee , waarmee twee 
vakken naast de cacao beplant zijn ; in de Preanger Regentschappen 
hebben verschillende thee-ondernemingen erg van deze gevreesde ziekte 
te lijden. De hier in den kultuurtuin gekweekte thee is gedeeltelijk 
de gewone Javathee , een variëteit van Thea chinensis , gedeeltelijk 
een andere soort Thea assamica ; beide soorten zijn kleine heestertjes 
met heldergroene bladeren , maar deze organen zijn bij Th. assamica 
grooter dan bij Th. chinensis. Meer en meer wordt deze laatste op de 
Javaansche kultuurondernemingen verdrongen door de assamthee , die 
verschillende voordeelen boven de Chineesche heeft, maar door fijn- 
proevers voor niet zoo lekker wordt gehouden. De assamthee werd 
