LICHTVERSCHIJNSELS IN HEN DAMPKRING, 
DOOR 
Dr. H. EKAMA. 
DE SCHEMERING. 
Voor de meeste menschen gaat de dag ongemerkt over in den 
nacht ; evenwel ligt tusschen beide nog eenige tijd , gedurende welken 
de lichtsterkte al meer en meer afneemt. Bij helder weder begeeft 
zich omstreeks dien tijd menig wandelaar naar buiten , om nog de 
laatste stralen der ondergaande zon op te vangen. In den regel wordt 
dan slechts om het natuurtooneel in de nabijheid der zon gedacht ; 
wat het overig gedeelte van den hemel te aanschouwen geeft , ontsnapt 
gewoonlijk aan de bewonderende blikken. Maar al is ook de pracht 
in de nabijheid van de zon het grootst, over den geheelen hemel 
komen gedurende de schemering verschijnselen voor , die onze aan- 
dacht meer dan waard zijn. 
De volledige verklaring van alle verschijnselen , welke men gedu- 
rende de schemering waarneemt , is nog niet gegeven ; ik zal mij dan 
ook in hoofdzaak bepalen tot het beschrijven dier verschijnselen , in 
de volgorde, waarin zij zich aan den hemel vertoonen. De voor- 
stelling is evenwel eenigszins gekunsteld te noemen ; zelden of nimmer 
toch zijn alle onderdeden op één avond waargenomen : als één deel 
zijn grootste volmaaktheid bereikt , zal een ander deel zóó zwak zijn , 
dat het aan den toeschouwer ontsnapt. 
Bij de vele waarnemingen , welke reeds verricht zijn , stuit men 
op de moeielijkheid , dat zich bij de schemeringsverschijnselen vele 
zaken voordoen, die aan plaatselijke invloeden zijn toe te schrijven. 
Dit levert natuurlijk zijn bezwaren bij het onderzoek naar de juiste 
11 
