DE SCHEMERING. 
163 
achtige kleur met violette tint aanneemt. Deze vlek heeft een cirkel- 
vormige gedaante en de straal neemt snel toe. Wij zullen dit ver- 
schijnsel het eerste purperlicht noemen. Zijn lichtsterkte vermeerdert, 
terwijl de zon steeds daalt , en zal volgens bezold het grootst ge- 
worden zijn , als de zon zich 3°, 4 tot 4°, 5 onder den horizon bevindt. 
Deelen van gebouwen , welke naar het westen gekeerd zijn , schijnen 
nu roodachtig gekleurd en men kan de kleine voorwerpen weder 
onderkennen, terwijl zij even na zonsondergang donker waren. Dit 
verschijnsel komt overeen met het nagloeien van bergen , het zooge- 
naamde » Alpenglühen”. 
In steden , waar men niets van den westelijken hemel kan zien , 
neemt men toch duidelijk de toeneming in helderheid tengevolge van 
het purperlicht waar. 
Is het purperlicht verdwenen , dan zal men den oostelijken hemel 
weer een weinig gekleurd of ten minste verlicht vinden en somtijds 
zelfs sporen van een tweede donker segment ontdekken ; evenwel is het 
verschijnsel zoo zwak , dat het bestaan slechts met moeite is te con- 
stateeren. Aan den westelijken hemel heeft men een herhaling van de 
reeds eenmaal waargenomen verschijnselen. Terwijl de eerste scheme- 
ringsboog daalt , ontwikkelt zich , op dezelfde plaats ongeveer als waar 
het eerste schemeringsschijnsel zichtbaar was , een tweede. De eerste 
schemeringsboog verliest zijn purpere begrenzing , zonder evenwel in 
scherpte af te nemen en boven hem vertoont zich een groengele 
boog , waarboven zich het tweede schemeringsschijnsel en de tweede 
westelijke schemeringsboog (de grens van het tweede heldere segment) 
verheft. Men kan dan beide bogen boven elkander waarnemen. 
Zijn de omstandigheden gunstig , dan ontwikkelt zich boven deze 
een tweede purperlicht , op een hoogte boven den horizon , die iets kleiner 
is dan die van het eerste. De cirkelvormige uitbreiding is geheel de- 
zelfde , doch de kleur is iets meer in het geelrood. Eindelijk verdwijnt 
ook het tweede purperlicht, doordat het achter het tweede segment 
komt , hetwelk nu het eenige nog verlichte deel van den hemel vormt. 
Verdwijnt ook dit, dan is de schemering geëindigd. 
Dit is het einde van de astronomische schemering : zoo aanstonds hoop 
ik hierop terug te komen. 
Volgens bezold zullen de schemeringsverschijnselen zich het schoonst 
en het uitgebreidst in de maanden October en November vertoonen. 
Ook de beide maanden , die de genoemde voorafgaan en de twee , die 
