166 
LICHTVERSCHIJNSELS IN DEN DAMPKRING. 
fijne deeltjes heeft meegevoerd , een snelheid van 35 meter per se- 
conde , — ja , in sommige gevallen een nog grootere , — moeten gehad 
hebben. Het kan evenwel zeer goed zijn , dat op de hoogte van 30.000 
meter , waartoe het stof opgevoerd zal zijn , een orkaan met boven- 
genoemde snelheid heerscht. Eenigen geleerden is het gelukt langs 
wiskundigen weg, hoewel ieder op verschillende wijze, aan te toonen , 
dat in die streken altijd een dergelijke orkaan in westelijke richting 
moet waaien. 
Kort na de uitbarsting nam men in de tropen , en eenigen tijd later 
ook in de gematigde luchtstreek , een rookachtige verduistering van 
den dampkring waar. Bij den sequator geleek het verschijnsel op een 
dichten nevel , op andere plaatsen op een laag cirriwolken. De nevel 
was van 27 tot 30 Augustus het duidelijkst zichtbaar in de nabijheid 
van Krakatau en , daar hij zich op andere plaatsen overal evenzoo en 
begeleid van dezelfde verschijnselen vertoonde , hebben wij hier weder 
een reden om het ontstaan aan de uitbarsting toe te schrijven. 
Waaruit hij bestaan heeft, is natuurlijk zeer moeilijk te bepalen; 
waarschijnlijk zullen de boofdbestanddeelen uiterst fijne deeltjes puim- 
steen en ultra-mikroskopische waterbolletjes , ijsbolletjes en ijsnaaldjes , 
waarvoor deeltjes de kernen leverden , geweest zijn. 1 Natuurlijk 
hadden de verschillende deeltjes niet alle even groote afmetingen , en 
de grootere zullen het eerst, de kleinere daarentegen na langen tijd 
op aarde neergedaald zijn. De grootsten , vond archibald , hadden 
meer dan één jaar , de kleinsten daarentegen meer dan drie jaar 
noodig om de aarde te bereiken. Deze laatste opmerking is van groot 
belang voor de verklaring der nu volgende verschijnselen. 
Gedurende eenigen tijd na de uitbarsting had de zon in de tropische 
gewesten een blauwe of een groene kleur. Soms is de zon loodkleurig 
of koperkleurig en enkele malen met een zilveren glans gezien. Een 
blauwe kleui nam men waar , wanneer de zon hoog aan den hemel 
stond ; een groene zon daarentegen , wanneer de zon den horizon na- 
derde. Buiten de verzengde luchtstreek werd de gekleurde zon zelden 
en dan nog slechts zeer flauw waargenomen. De maan was in dien 
tijd in de tropen ook gekleurd. 
Kiesling 2 heeft door proeven aangetoond, dat stof, langs me- 
1 Zie: Album der Natuur. Jaargang 1890, blz. 119. 
2 Untersuckungen über Dammemngs-erscheinungen zur Erklürung der nach dem Krakatavr 
Ausbrueh beobachleten atmo.spharisch-optischen Störung. 
