170 
LICHTVERSCHIJNSELS IN DEN DAMPKRING. 
Krakatau , waren nog niet geheel verdwenen, toen zich in 1885 een 
nieuw verschijnsel aan den hemel vertoonde , namelijk de zilveren of 
lichtende nachtwolken. Jesse te Petersburg heeft zich veel moeite voor 
de waarneming van dit bizondere verschijnsel gegeven en een oproe- 
ping tot alle natuuronderzoekers gericht , om zooveel mogelijk waar- 
nemingen te verzamelen. Dit laatste was te meer gewenscht, daar de 
bedoelde wolken zich reeds weer hoe langer hoe zeldzamer vertoonden 
en omdat , wanneer zij eenmaal verdwenen zouden zijn , het misschien 
jaren zal duren eer zij weder verschijnen. 
De lichtende nachtwolken vertoonen zich slechts binnen het deel 
van den hemel , dat door de schemering verlicht is. De wolken ver- 
schijnen , als de zon zich omstreeks 10° onder den horizon bevindt 
en zij blijven zoolang zichtbaar als de schemering duurt. Zij ge- 
lijken op de gewone cirri of schapenwolkjes , maar verschillen van 
deze in enkele opzichten , zoodat men ze dadelijk er van onderscheiden 
kan. Bevinden zich namelijk gewone cirri binnen den schemeringsboog, 
op een tijd , dat de zon omstreeks 1 0° onder den horizon staat , 
zoo zijn deze steeds donkerder dan de hemel in hun omgeving ; de 
lichtende wolken daarentegen zijn steeds' helderder dan de hemel. 
Verder verdwijnen de cirri in het algemeen niet, als de schemerings- 
boog over hen heengaat ; de verandering bestaat slechts daarin , dat 
zij nu helderder schijnen dan de donkere hemel in hun omgeving. De 
lichtende wolken verdwijnen evenwel geheel, zoodra de schemerings- 
boog hen voorbij gaat en slechts dat deel , dat binnen het verlichte 
segment ligt, blijft zichtbaar. 
De nachtwolken schijnen een wit, zilverachtig licht uit te stralen, 
dat in de nabijheid van den horizon in goudgeel overgaat. In haar 
verschijnen is een periode te bemerken , namelijk , dat zij met tusschen- 
tijden van 8 tot 14 dagen, en dan meestal eenige dagen na elkander , 
optreden. Metingen hebben geleerd , dat de hoogte der cirri wolken 
boven de aardoppervlakte slechts 13 kilometer bedraagt, terwijl de 
lichtende nachtwolken een hoogte van omstreeks 75 kilometer be- 
reiken. Ook is het aan jesse gelukt photographieën van het verschijnsel 
te maken en een verklaring voor het ontstaan der lichtende nacht- 
wolken op te bouwen. Ook zij zullen een gevolg zijn van de uit- 
barsting van Krakatau. Behalve de stof- en waterdeeltjes zijn bij de 
uitbarsting ook gassen in den dampkring gekomen. Deze zijn al hooger 
en hooger gestegen , totdat zij op een plaats kwamen , waar zij ten 
gevolge van verminderde drukking en de daaruit volgende uitzetting , 
