DE DRIE AGGREGATIE-TOESTANDEN. 
DOOR 
Dr. E VAN DER VEN 
Begeerig zich de middelen aan de hand te dqen om de verschillende 
vormen, waaronder zich de verschillende voorwerpen , georganiseerde 
zoowel als anorganische , voordoen , te kenschetsen , was de wetenschap 
er reeds sedert de vroegste tijden op uit, grenspalen te zetten op den 
weg, dien de natuur bij het onafgebroken ontwikkelen van vormen gegaan 
is. Zoo kwam zij er toe planten en dieren te verdeden in zoovele loketjes 
als er orden , familiën , klassen , en wat dies meer zij , bestaan ; zoo 
kwam zij er ook toe.de gedaanten, waarin de levenlooze voorwerpen 
zich voordoen , te groepeeren tot een drietal : de vaste , de vloeibare 
en de gasvormige. Er is geen reden om van deze verdeeling iets 
kwaads te zeggen. Moge het ook al in vele gevallen moeielijk zijn 
geweest de grenslijn scherp te trekken , mogen er ook al groote af- 
standen liggen tusscheiï velen , die tot dezelfde categorie worden ge- 
bracht , de bepaling : dat vast zouden heeten de stoffen , die bij de gewone 
temperaturen een eigen vorm hadden , vloeibaar , zij die dan naar het 
vat zich vormden , waarin zij begrepen waren , en gasvormig , de in 
dit opzicht volkomen bandeloozen , heeft , ter aanduiding van hetgeen 
men bij eene beschrijving bedoelde, steeds goede diensten gedaan. 
Theoretisch verschil tusschen de drie toestanden te maken , had 
men bij het vormen der drie onderafdeelingen geenszins op het oog. 
In den naam aggregatie-toestanden , dien men er aan gaf , lag alleen 
deze bekentenis opgesloten , dat men de kleinste deeltjes der lichamen 
zich in elk der drie op andere wijze tot één geheel vereenigd dacht. 
En in zooverre , als er iets speculatiefs ligt opgesloten in dat denken 
12 
