DE DRIE AGGREGAT1E-TOESTANDEN. 
187 
koken. Wilde men, van deze ondervinding uitgaande, die uitspraak 
over alle vloeistoffen uitstrekken , dan zou men te sterk generaliseeren. 
Men moge toch al in het dagelijksch leven van kokende olie spreken , 
omdat de vette oliën in het algemeen bij sterke verwarming aan hare 
oppervlakte eene golvende beweging vertoonen , in den eigenlijken zin 
van het woord koken zij niet ; de dampen , die zich uit die stoffen 
schijnen te ontwikkelen , als zjj tot een zekere temperatuur worden 
verwarmd, zijn de producten eener bij die temperatuur intredende 
gedeeltelijke ontleding. 
Want onder het koken eener vloeistof verstaat men dat verschijnsel , 
waarbij , niet alleen aan hare oppervlakte maar overal uit de vloei- 
stof, aan de meest verwarmde plaatsen het meest, damp ontwikkeld 
wordt. Water is een stof, die de warmte slecht geleidt; dat eene 
van onderen verwarmde hoeveelheid water in haar geheel warm wordt 
is dan ook , veel meer dan aan geleiding , daaraan toe te schrijven , 
dat het verwarmde water, door zijn geringer specifiek gewicht opwaarts 
stijgende , aan het koudere , dat naaf den bodem zinkt , gelegenheid 
geeft zich insgelijks door aanraking met den bodem te verwarmen. 
Terwijl op deze wijze de geheele vloeistof langzamerhand eene bijna 
gelijkmatige temperatuur aanneemt , ziet men uit haar kleine bolletjes 
opstijgen , die gevormd worden door de uitzetting van de in het water 
opgeloste lucht. Maar deze worden langzamerhand minder in aantal 
en vervangen door grootere , zich uitsluitend aan den verwarmden 
bodem vormenden, die vergeefsche pogingen doen om in de vloeistof 
tot de oppervlakte te stijgen, later, al worden zij aanvankelijk bij 
het stijgen kleiner , die bereiken en ten laatste , nu bij het stijgen in 
omvang toenemende, met geweld aan de oppervlakte uiteenspatten. 
Dat die bellen niets anders zijn dan waterdamp , dat blijkt reeds 
uit den stoom , die, door verdichting in de koudere omgeving, in groote 
hoeveelheid aan de oppervlakte wordt ontwikkeld. Daarenboven moeten 
zij bestaan uit wat wij boven verzadigde waterdamp noemden , daar 
zij niet slechts in aanraking maar zelfs geheel omgeven zijn door de 
vloeistof , waaruit zij door verwarming zijn voortgebracht. Dat zij , 
niettegenstaande er op de vrije oppervlakte een gansche dampkring 
drukt, ten laatste toch in stand blijven en die oppervlakte bereiken, 
bewijst dat de temperatuur zoo hoog is opgevoerd , dat de spanning 
binnen in die bellen aan die darapkringsdrukking gelijk is. Deden zij . 
om geheel te stijgen , in den aanvang vergeefsche pogingen , werden 
zij bij het stijgen later kleiner , dan bewijst dit alleen , dat de temperatuur 
