190 
]>E DRIE AGG REG ATÏE-TOESTA N DEN . 
dat zagen wij reeds boven , en , evenals van de gassen , wordt van 
de dampen die spankracht door temperatuurs-verhooging vermeerderd. 
Maar men is gewoon aan een eigenlijk gas nog andere eischen te 
stellen : onder anderen dezen , dat , als eene bepaalde gewichtshoeveel- 
heid gas, bij standvastige temperatuur, in enger ruimte wordt saam- 
geperst, het zich daartegen verzet met een kracht, aan die samen- 
drukking evenredig, m. a. w. men eischt van een gas, dat het vol- 
komen veerkrachtig zij. Onderzoekt men nu een der genoemde dampen 
in dit opzicht , dan voldoet hij aan dien eisch aanvankelijk slechts 
ten deele en in het geheel niet meer , zoodra hij met de vloeistof , 
waaruit hij ontstond, in aanraking, dus verzadigd is. Door een een- 
voudige proef kan men dit verschil aantoonen. 
Wanneer men toch een barometerbuis neemt, waarin de ruimte 
boven de kwikzuil , in plaats van ledig te zijn , eene zekere hoeveelheid 
lucht bevat en die nederdrukt in den hollen steel van een ijzeren 
kwikbak , welke steel natuurlijk lang genoeg moet zijn om de buis 
voor het grootste gedeelte in zich te kunnen opnemen , dan tracht 
men de lucht in enger ruimte saam te persen , daar men zelf boven 
op de buis drukt en de dampkring de kwikzuil staande houdt. Was 
er boven de kwik een luchtledig , dan zou ook eenvoudig de kwik- 
zuil pal blijven staan en de hand, die de buis dieper indompelt, haar 
over die zuil naar beneden doen glijden , tot deze , ten laatste den 
top rakend , mede naar beneden zou worden gevoerd. Thans echter 
ontstaat er een ander verschijnsel ; de ruimte boven de kwik wordt 
veel kleiner , maar ook de kwikzuil daalt des te meer , naarmate men 
de buis dieper indompelt; en vergelijkt men nauwkeurig de vermin- 
dering van de ruimte met de daling van de kwik , dan blijkt het , 
dat , telkens wanneer die ruimte een zeker aantal malen is vermin- 
derd , de daling van de kwik beantwoordt aan een daarmede gelijke 
vermeerdering van spanning. 
Gaat men nu na wat er gebeurt , wanneer men in het luchtledig 
boven de kwik niet meer aether heeft gebracht, dan daarin volkomen 
verdampt, als de buis, bij voorbeeld tot drie vierden van hare lengte , 
uit de kwikbak is geheven. Herhaalt men dan de vorige proef, 
dan schijnt in den aanvang de damp zich zoo te gedragen alsof er 
lucht boven de kwik was. Toch keeren de rollen spoedig om ; want 
zoodra is er niet de geringste hoeveelheid aether boven op de kwik 
verschenen, of deze blijft bij het verder indompelen even pal staan 
en laat de buis over zich heenglijden , als ware de ruimte een vol- 
