192 
DE DRIE AGG R EG AT I E-TO ESTAN DEN. 
den 22sten December 1877 — gelukte de zuurstof vloeibaar te maken ; 
zij werd uitgewischt toen in het volgend jaar de waterstof niet langer 
weérstand bood aan de door pictet ter harer verdichting aangewende 
middelen. De stikstof had reeds kort te voren — in het najaar van 
1877 — onder cailletet’s slagen, om zoo te zeggen, het hoofd in 
den schoot gelegd. 
Waaraan het wel mag zijn toeteschrijven , dat een zoodanige uit- 
komst zoo lang op zich heeft laten wachten? Gedeeltelijk wel daaraan , 
dat met de vorderingen van de techniek ook het daarstellen van de 
middelen , waardoor men zonder gevaar hooge drukkingen kan aan- 
wenden , gelijken tred hield. Maar ook slechts zeer ten deele — te 
vergeefs toch had natterer de bovengenoemde gassen aan eene druk- 
king kunnen blootstellen van 2790 atmosferen. De hoofdoorzaak was 
hierin gelegen , dat men op een verkeerd pad was , zoolang men zijn 
toevlucht meer tot verhooging van drukking dan tot verlaging van 
temperatuur nam. 
Inderdaad bestaat er voor elke gas een bepaalde temperatuur, de 
zoogenaamd kritische , waarbij het niet mogelijk wordt het vloeibaar 
te maken , welke drukking men daartoe ook moge aanwenden. Reeds 
in 1822 had cagniard de la tour het schijnbaar omgekeerde, 
maar met het zooeven genoemde inderdaad identieke feit waarge- 
nomen, dat zwavelaether bij een temperatuur hooger dan 187° C. niet 
vloeibaar kan blijven, welke spanning zijn eigen damp ook ontwikkelt 
in de buis , waarin men het aan hoogere temperaturen blootstelt ; en 
een dergelijke verhouding constateerden daarna verschillende natuur- 
onderzoekers bij verschillende stolfen. Zoo liggen deze kritische tem- 
peraturen voor alcohol op 258° C. , voor zwavelkoolstof op 276° C. , 
voor water zelfs op 411°C. ; een temperatuur, waarop het glas van 
de buis, waarin het vervat was, zich begon op te lossen. 
Van deze bevinding tot de conclusie , dat de zoogenaamde perma- 
nente gassen wel eens vloeistoffen konden zijn , wier kritische tempe- 
ratuur zóó laag was gelegen , dat men die door de tot dusverre aan- 
gewende middelen noch niet bereikt had , was de overgang niet groot. 
Inderdaad is dan ook gebleken , dat de kritische temperatuur van 
dampkringslucht ongeveer op 158° C. ligt, terwijl dan de spanning 
slechts 24.5 atmosfeer bedraagt; ter verdichting had men hier dus niets 
van een buitensporig opvoeren der drukking, alles van verlaging der 
temperatuur te verwachten. 
Zoo zijn dan de stoffen als water , alcohol , aether , die ons als 
