BENIGE GEVALLEN VAN SYMBIOSE IN HET PLANTENRIJK. 
201 
bacteriën , welke , zoo noodig , door het dier tot lichten geprikkeld 
worden. Op deze wijze trekken beide partijen voordeel uit het samenleven, 
zoodat wij hier waarschijnlijk weer met een geval van symbiose te doen 
hebben. Of nu echter alle lichtgevende dieren , zooals vele ribkwallen , 
de glimworm, sommige duizendpooten , enz. hun lichtend vermogen 
aan bacteriën te danken hebben , zal nog moeten worden uitgemaakt. 
Wenden wij ons thans tot de symbiose van planten met planten. 
Hebben wij boven kennis gemaakt met voor dieren bestemde do- 
matiën , ook voor plantaardige organismen bezitten sommige planten 
dergelijke inrichtingen. Men kent hiervan verschillende gevallen , waar 
telkens Blauwwieren 1 de bewoners zijn. Het fraaiste voorbeeld hiervan 
levert het geslacht Azolla , een vaatcryp togaam uit de familie der Sal- 
viniaceeën , waarvan één soort , A. Caroliniana , ook bij ons vrij algemeen 
in slooten en vaarten voorkomt, en onder den naam van het roode 
kroos welbekend is. Zij drijft op het water en spreidt daarover haar 
sterk bebladerde stengeltjes uit. Aan de onderzijde nu van elke bladslip 
bevindt zich een kleine opening , toegang gevende tot een holte , die 
met bijzonder gevormde haren bezet is. Tusschen deze haren wordt 
steeds een klein blauwwier gevonden , Anabaena Azollae genaamd. Bij 
het afsterven der oude bladen sterft, naar ’t schijnt, ook de Anabaena. 
Behalve in de bladen , wordt zij steeds ook gevonden nabij den top 
van eiken tak , die haakvormig naar beneden is gekromd. Op elk jong 
blad nu ontstaat een ringvormige verhevenheid, waarin een stukje der 
Anabaena wordt ingesloten , dat door de verlenging van den stengel 
weldra van zijn oorspronkelijke plaats wordt verwijderd. Deze Anabaena 
komt voor in alle vier de bekende soorten van Azolla , waarvan er 
twee in Amerika , één in Australië , Azië en Afrika en één alleen in 
den Nijl voorkomen. Zelf zag ik haar in A. Caroliniana en A. filiculoides . 
Tot voor korten tijd kon men zich nog geen denkbeeld vormen van 
het voordeel , dat er voor de Azolla in gelegen kan zijn om Anabaena' s 
te bevatten , hoewel de laatste natuurlijk daarin tegen haar meeste 
vijanden beschermd zullen zijn. Uit het constant voorkomen en de 
speciale inrichting was het echter toch waarschijnlijk, dat wij hier 
met een geval van echte symbiose te doen zouden hebben. De verkla- 
ring hiervan is gegeven door stahl, die bij zijne proeven omtrent de 
bescherming van planten tegen slakken aantooonde , dat deze dieren 
1 Hieronder verstaat men wieren die, behalve bladgroen, nog een blauwe kleurstof 
bevatten en daardoor een blauwachtige kleur bezitten. 
