EENIGE GEVALLEN VAN SYMBIOSE IN HET PLANTEN RIJ K. 
203 
Als voorbeeld geef ik de volgende tabel, betrekking hebbende op 
een boon, Phaseolus nanus : 
Duur der 
cs 5 
d d 
Droog gewicht 
Stikstof 
in ’t zaad 
Stikstof 
in de plant 
b — a 
Lucht, door 
het apparaat 
proef. 
d d 
van ’t zaad J van de plant 
a 
b 
gestroomd. 
3 maanden 
1 
0,748 Gr. 1 2,847 Gr. 
0,0335 Gr. 
0,0341 Gr. 
+ 0,0006 Gr. 
54.000 L. 
2 rad. 1 w. 
2 
1,510 » 5,] 5 » 
0,0676 » 
0,0666 » 1 
— 0,0010 » 1 
55.500 L. 
Dergelijke uitkomsten werden ook verkregen met Lupinen, Sterkers , 
Haver. De boonen brachten het in bovengenoemde proef tot bloeien , 
waaruit dus volgt, dat noch in ouderen, noch in jongen toestand 
stikstof door de plant wordt vastgelegd. Hetzelfde resultaat gaven 
andere proeven , waarbij bekende hoeveelheden van stikstofverbindingen 
werden toegevoegd, zoodat de planten zich volkomen konden ont- 
wikkelen. Deze proeven werden o. a. genomen door lawes , gilbert en 
PUGH , MÈNE , CLOEZ en G RATIOLET , BRETSCHNEIDER , HARTING eil GUNNING. 
Eindelijk bleek nog aan boussingault dat Penicillium (de gewone 
blauwe schimmel) , dien hij op geronnen melk kweekte (waarin waar- 
schijnlijk ook bacteriën waren) , geen vrije stikstof kon assimileeren. 
Terwijl het dus een uitgemaakte zaak is, dat de vrije stikstof, 
als gas , door de plant niet direct kan worden opgenomen , blijft nog 
de mogelijkheid , dat deze de stikstof uit den dampkring indirect op- 
neemt, n.1. door middel van de wortels, nadat zij zich eerst in den 
bodem met andere elementen heeft verbonden. 
Onze beroemde landgenoot g. j. mulder was de eerste , die op deze 
mogelijkheid wees en een onderzoek instelde , dat , naar zijne meening , 
deze zienswijze bevestigde. Zeer terecht merkt hij op , dat , indien kan 
worden aangetoond dat onder bepaalde omstandigheden stikstof in den 
bodem wordt vastgelegd , als bewezen kan worden aangenomen , dat 
deze de plant ten goede zal komen. Dat genoemde onderzoekers dit 
niet konden aantoonen , schrijft hij daaraan toe , dat zij steeds van 
een humusvrijen bodem voor hun culturen gebruik maakten. 
Nog andere bezwaren haalt hij tegen de genoemde proeven aan , 
die echter van grond ontbloot blijken bij onze tegenwoordige kennis 
van rottings- en gistingsorganismen. Intusschen , zij gelden vooral 
de lucht, die de planten omgaf; er blijven nu nog twee voor waarden 
over , waaraan in genoemde proeven niet voldaan was , n.1. zooals 
mulder het uitdrukt : 
1°. » stoffen in den bodem te brengen, die het gas azotum (stikstof) des 
dampkrings kunnen vastleggen” ; 
