DE DRIE AGGREGATIE-TOESTANDEN. 
223 
heden verkeeren , dan de zooeven beschrevene. De nu met waterdamp 
verzadigde lucht , slechts langzaam damp opnemende van eene met 
onze lichaams-temperatuur overeenkomende spanning , belet de trans- 
piratie , doet ons klagen over drukkende warmte , al is ook de tem- 
peratuur van de lucht lager dan die , waaronder wij , bij helder weder 
en een uit het oosten waaienden wind, ons volkomen » lekker” ge- 
voelen. 
Opmerkelijk laag zijn dan ook de temperaturen , die men door de 
óp deze wijze vermelde verdamping van stoffen, vluchtiger dan water, 
van alcohol en zwavelaether bij voorbeeld , kan te weeg brengen. De 
verkoelende werking van de eerstgenoemde vloeistof ondervond zeker 
ieder onzer , als die in den vorm van eau de cologne — eene oplossing 
van aetherische oliën in slappen alcohol — ons verfrischte. En menig 
lijder had het aan het snel verdampen van aether te danken , als onder 
de handen van den dentist zijn leed minder duldeloos werd gemaakt, 
als het de zieke plek bijna tot gevoelloosheid afkoelde. Inderdaad kan 
men door het snel verdampen van deze zoo vluchtige stof een tem- 
peratuur te weeg brengen, die ver onder het vriespunt ligt. Plaatst 
men een schaaltje van dun koper op een slecht geleidend voorwerp , 
bij voorbeeld op een houten plankje , en vult men het ten deele met 
aether , die men onder den invloed van een sterken luchtstroom , door 
middel van een blaasbalg bij voorbeeld , snel laat verdampen , dan 
doet de afkoeling het water bevriezen , dat men voor de proef tus- 
schen het schaaltje en het plankje heeft gebracht. In de thermometer, 
wiens bol is gedompeld in een glas met aether, kan men dan ook 
de kwik tot — 10° C. doen dalen, door een sterken luchtstroom te 
brengen door die vloeistof ; daarbij wordt het glas van buiten bedekt 
met een ijskorst, afkomstig van den waterdamp, die bij den aanvang 
der proef op zijne oppervlakte gecondenseerd werd. 
Water kan men, om dezelfde reden, onder den invloed van zijne 
eigene verdamping doen bevriezen ; de snelle dampvorming onttrekt 
dan aan de vloeistof zooveel warmte, dat hare temperatuur beneden 
0° C. daalt. Toch is het, om dit doel te bereiken, in het alge- 
meen niet voldoende , als men , ter bevordering van die verdamping , 
alleen de lucht boven hare oppervlakte wegpompt. Deze toch wordt 
alsdan voortdurend vervangen door een atmosfeer van verzadigden 
waterdamp , die bij een temperatuur van 0° C. nog een spanning 
heeft van 4.6 mM. kwik; en daar, ten einde de verdamping snel 
genoeg te doen plaats hebben , de drukking ver beneden die spanning 
