226 DE DRIE aggregatie-toestanden. 
temperatuur van 100° C. blijft aan wijzen. Analoog met hetgeen men 
ten opzichte van de smeltings-warmte had gedaan, gaf men aan de 
laatstgenoemde warmte den naam van latente verdampingswarmte. 
Wat men met deze benaming bedoelde? De beschouwingen omtrent 
het wezen der warmte , die lang algemeen hebben gegolden , onder- 
stelden dat warmte een stof was , een zeer ijle vloeistof, die in de 
ruimte tusschen de atomen der lichamen lag opgehoopt; »die zelfstan- 
digheid”, zooals GMELiN zegt , »wier treden in ons lichaam het gevoel 
van warmte , wiens uittreden het gevoel van koude te weeg brengt.” 
Vandaar dan ook dat men sprak van de verschillende warmt e-capaciteit 
der lichamen. De hoeveelheid warmte , die noodig is , om de tempe- 
ratuur van water tien graden te verhoogen , ruim dertig maal zoo groot 
zijnde als die , waardoor een zelfde gewichtshoeveelheid kwikzilver even- 
veel in temperatuur stijgt, zoo bezat de eerstgenoemde stof het ver- 
mogen , de warmtestof tusschen hare atomen op te hopen in eene in 
diezelfde verhouding hoogere mate dan de laatste. Die warmte had 
zich dan tusschen die atomen verborgen , zij was daar latent geworden. 
En zoo was het ook , wanneer door toevoer van warmte een vaste stof 
smolt , of een vloeistof in damp werd overgebracht , zonder dat ge- 
durende die processen hunne temperatuur werd verhoogd. Men nam 
aan dat het onderscheid, bijvoorbeeld tusschen kokend water en stoom , 
alleen hierin bestond , dat de laatste een veel grootere hoeveelheid 
warmtestof bevat dan het eerste , zoodat stoom om zoo te zeggen een 
verbinding was van water met warmtestof. Nadat black, wien men 
de benaming » latent” dankt, in 1754 ontdekt had, dat de bellen, die 
opstijgen als marmer met een zuur wordt overgoten , een stof bevatten — 
koolzuurgas — , die op zich zelf de eigenschappen van de lucht heeft 
maar vastgelegd is , wanneer zij in vloeistoffen en vaste lichamen 
voorkomt — hij noemde dan ook het koolzuurgas: vaste lucht — gaf 
de schijnbare overeenkomst, tusschen gas in vrijen en vastgelegen 
toestand aan de eene , en voelbare en latente warmte aan de andere 
zijde , aanleiding tot het veld winnen van eene zuiver materieele be- 
schouwing van de warmte. Daar de weegschaal hare tegenwoordigheid 
niet verraadde , onderscheidde men haar alleen door het epitheton 
» onweegbaar” van de vloeistoffen. 
Het is er echter verre van af, dat alle natuuronderzoekers deze 
meening deelden. Cavendish , bij voorbeeld, verzette zich met hand 
en tand tegen black’s benaming » latente warmte”. Voor hem werd, 
als stoom tot water werd gecondenseerd , er warmte geboren , niet : 
