DE HERMAN NSHÖHLE BIJ RÜ BELAND IN DEN HARTZ. 
247 
geheel; de roodachtige kleur van het holenleem is daar dus onmid- 
dellijk te zien. Waar dit laatste aanwezig is, ontbreken ook de over- 
blijfselen van dieren niet; de holenbeer is weder het sterkst verte- 
genwoordigd , maar naast hem komen ook het sneeuwhoen , opperarm- 
beenderen van een grooteren vogel , lemmingen , eene soort van hazen , 
enz. voor. Het 7 a 8 M. hooge , 10 M. breede en 25 M. lange 
vertrek in het westelijk gedeelte der Haiipthöhle is een waar beren- 
kerkhof; men kan de dieren hier waarschijnlijk bij duizenden tellen. 
Het niveau van de Haupthöhlc ligt vrijwel waterpas en op eene hoogte 
Fig. B. De dakvormige top in het westelijke gedeelte der Haiipthöhle (op het schets- 
kaartje 5) , gevormd , doordat de beide stelsels van spleten , die door het kalkgebergte 
van Rübeland heenloopen, hier tegen elkander stooten. Op den achtergrond (midden in 
de figuur) het gewelf van de vroegere Schwemmhöhle. De rechterwand is zeer verbrokkeld. 
Op den voorgrond ziet men een gedeelte van het veld met beenderen , dat de bovenlaag 
vormt van het groote terras van het holenleem. De groote stalagmiet is 1.2 M. hoog en 
heeft aan zijne basis een omtrek van meer dan 2 M. 
van ongeveer 16 M. boven den gemiddelden waterstand in de Bode. 
De toegang is sedert Juli 1888 veel gemakkelijker dan vroeger; door 
den bergwand heen, waardoor de grot ten N. werd begrensd, is eene 
gang uitgebroken naar buiten , zoodat de altijd nog vrij gevaarlijke 
