252 
DE HERMAN NSHÖHLE BIJ RÜBELAND IN DEN HARTZ. 
nog daarin geschieden. Verschuivingen in de vaste gesteenten riepen 
de gebergten te voorschijn. Nu eens geschieden zulke verschuivingen 
in de richting van de straal der aarde , dan weder in eene richting 
loodrecht daarop. Daarnaar onderscheidt men radiale verplaatsingen 
(opheffingen of dalingen) en tangentiale verplaatsingen of opstuwingen. 
Vastelanden , eilanden , streken die aan eene langzame daling of rijzing 
onderworpen zijn, en massale gebergten wijzen op de groote betee- 
kenis van bewegingen volgens de richting van de straal der aarde ; 
in de gedaante van den omtrek , in de spleten , in de ligging der 
sedimentaire gesteenten (d. i. gesteenten , die later uit het water be- 
zonken zijn) komt zulks duidelijk uit. Bergruggen , die als plooien 
van de oppervlakte der aarde de een op den anderen volgen, kunnen 
slechts ten gevolge van een tangentiale drukking zijn ontstaan. 
Daar de aardkorst voor het grootste gedeelte uit zeer broze stoffen 
bestaat , gaat zulk eene beweging steeds gepaard met het ontstaan 
van barsten of scheuren. Op de plaatsen, waar de onderlinge span- 
ning het grootst is , zullen spleten ontstaan , tenzij de beweging ge- 
schiedde in lagen zoo diep gelegen , dat de broze gesteenten ten 
gevolge van de groote drukking , waaraan zij zijn blootgesteld , het 
vermogen hadden verkregen zich bij verplaatsingen tengevolge van 
samenpersing en anderszins als vloeistoffen te gedragen.” 
Aan deze woorden uit de inleiding kan de meening van den schrijver 
omtrent de wijze , waarop de Hevmannshöhle zou ontstaan zijn , zeer 
geschikt worden verbonden. Immers hij staat de meening voor, dat 
de grot haar ontstaan heeft te danken aan eene beweging van de 
deelen der aardkorst ten opzichte van elkander. Zij zou in den aan- 
vang eene barst zijn geweest, door de onderlinge spanning der lagen 
veroorzaakt. 
Is dit het geval , dan moet de richting , waarin de grot zich in 
de lengte uitstrekt , dezelfde zijn als die van de spleten , welke zich 
in den vorm van dalen enz. in de nabijheid vertoonen , voorzoover 
de vorming daarvan ten minste niet aan bijkomende werkingen , aan 
de kracht van stroomend water b. v. , moet worden toegeschreven. 
Vraagt men naar de richting der druipsteengrotten bij Rübeland, 
dan verkrijgt men eerst het antwoord , dat zij zich bevinden in kalk- 
steenrotsen , die , eens als een reusachtig koraalrif in den oceaan ge- 
vormd , nu met andere kalksteenformaties een langwerpig ovaalvormige 
ruimte opvullen en daarin door oudere vormingen ingesloten zijn. 
Als een lange band strekt deze opperdevonische of Iberger kalksteen 
