DE HERMANNSHÖHLE BIJ RÜBELAND IN DEN HARTZ. 
253 
zich nagenoeg in eene richting van O. naar W. uit. Het breedste 
gedeelte vormt ten Z. van Elbingerode eene aan weiden zeer rijke 
hoogvlakte ; het smallere gedeelte , meer oostwaarts gelegen en in eene 
smalle ruimte samengekneld tusschen diabaasgesteenten , wordt door 
de Bode doorsneden en geeft aan het landschap zijne bekoorlijkheid. 
Deze kalksteen van Rübeland vertoont zeer diepgaande spleten , die 
bijna precies van het O. naar het W. loopen ; zooals de ligging van 
de opeenvolgende lagen aantoont, is de vorming van deze spleten het 
gevolg van krachtige stooten geweest, die ook beroeringen in den 
oorspronkelijken stand der lagen teweegbrachten. De richting in de 
lengte van de druipsteengrotten valt samen met die der spleten. In 
den naar het noorden en den naar het zuiden gerichten kant der 
bergruggen of alleenstaande toppen komen talrijke kloven en scheuren 
voor; sommige ruimten in de grotten zijn juist onder de plek, waar 
de naar het noorden en de naar het zuiden afvallende hellingen 
elkander ontmoeten , en vertoonen dientengevolge naar boven eene 
dakvormige begrenzing. 
Behalve in eene richting van O. naar W. is de kalksteen bij Rü- 
beland evenals de omgeving ook gekloofd in eene richting ongeveer 
loodrecht daarop. Maar het ontstaan van deze scheuren heeft later 
plaats gehad ; het bracht zeer zelden eene omkeering in de ligging 
der reeds genoemde aardlagen te weeg. 
Zoekt dr. kloos aldus de aanleiding tot ,de vorming der druipsteen- 
grotten bij Rübeland in de onderlinge spanning der aardlagen , voordat 
zij vaneen gescheurd werden bij de drukkingen die zij ondervonden , 
de gedaante , die zij vertoonen , hebben zij aan andere omstandigheden 
te danken. 
Immers, de diepgaande klieving van de hoogere lagen verleent aan 
het water een open toegang. Het water , de dampkringslucht , de 
zwaartekracht werken dus hand in hand om aan dit gedeelte der 
aarde een ander aanzien te geven. Werd het water in genoegzame 
hoeveelheid aangevoerd , vindt het de noodige ruimte en is het 
verval groot genoeg , dan werkt het stroomend water sneller aan de 
taak , waaraan ook het langzaam door de nauwere spleten doorsijpe- 
lend water onvermoeid bezig is. Door de kracht , waarmede het stroomt , 
brengt het langs mechanischen weg veranderingen tot stand ; boven- 
dien tast het door zijne scheikundige werkingen de gesteenten aan , 
waarmede het in aanraking komt, en daarbij wordt het krachtig ter 
