IETS OVER DEN RIJN EN ZIJN VULKANEN. 
275 
grootste breedte bedroeg ruim 10 kilometer of twee uren gaans. 
De Moezel stortte zich bij Mosel weiss boven Coblenz er in uit. Het 
is leeggeloopen , toen de drempel , waarover het water , ongetwijfeld in 
den vorm van een waterval , afstroomde , diep genoeg weggesleten was , 
om lager dan het aan beide oevers van de rivier gelegen land gedaald 
te zijn. 
Zoo zal ook eenmaal het Noord-amerikaansche Eriemeer leegloopen 
in het Ontariomeer , als de geweldige drempel , waarover de Niagara 
zich naar beneden stort, opgeruimd zal zijn. In driejaar verplaatst 
de uit harden kalksteen gevormde drempel, waarover het water 55 M. 
diep naar beneden stort, zich gemiddeld 1 Meter. Oorspronkelijk moet 
de waterval zich bevonden hebben ongeveer op de plek , waar thans 
Queenstown gelegen is. Thans ligt hij 12000 Meter hooger op. Voor 
die verplaatsing zouden dus 36000 jaren noodig geweest zijn. Dit is 
een lage schatting , want op bovengenoemden afstand treft men gedeelten 
aan in de rotsachtige oevers , die veel harder zijn dan het gesteente 
op de plek , waar zich thans de waterval bevindt. Toch is de geheele 
verplaatsing en de uitspoeling van de diepe kloof, waardoor het 
water tegenwoordig afvloeit , gebeurd in het tegenwoordige geologische 
tijdperk, zooals blijkt uit het voorkomen van schelpen van nog in de 
beide meeren levende mossels in de rotslagen aan de beide oevers. 
Zoo moet ook eenmaal de Elbe een afvoerrivier geweest zijn van 
een groot Boheemsch meer. Het water stroomde toen door een groote 
zandsteenvlakte , de tegenwoordig zoo bekende en bezochte Sachsische 
Schweiz. Bij Pirna rees dat hoog plateau met steile wanden op uit de vlakte 
en daar bevond zich een groote waterval. De eigenaardige formatie van 
de groteske zandsteenrotsen , die deze streek zoo aantrekkelijk maakt voor 
den toerist , is een welsprekende getuige van de uitspoelende werking van 
het water. Door de talrijke kloven en dalen , en bovenal door de tegen- 
woordige Elbebedding , is toen dat Boheemsche meer leeggeloopen. 
Een dergelijke toestand moet ook bestaan hebben bij den Rijn. De 
groote waterval bevond zich eerst tusschen Rolandseck en den Drachen- 
fels. De uitschurende werking van het nimmer rustende water deed 
hem zich steeds verder stroomopwaarts terugtrekken tot eindelijk het 
meer van Neuwied bereikt was. Daar bleef hij en moet hij steeds lager 
geworden zijn , om eindelijk over te gaan in een stroomversnelling. 
Toen ten slotte de rivierbedding gedaald was tot beneden den bodem 
van het meer , kon dit droog worden en zoo ontstond de toestand , 
dien wij tegenwoordig aan treffen. 
