278 
DE FLORA VAN HET VERLEDEN. 
gevonden. De sterkste verbeelding laat ons in den steek , als wij een 
denkbeeld trachten te krijgen van den ontzachlijk langen tijd, die er 
verloopen moet zijn gedurende de afzetting of vorming van deze ge- 
steenten , of als wij ons trachten voor te stellen , hoe de toestand van 
onze aarde in dien tijd was. De geologie veroorlooft ons te denken 
aan een zee welker water heet was , bijna kokend ; getijen , zoo hoog 
dat zij geheele landstreken weg spoelden ; vulkaanuitbarstingen , overal 
uit de nog heete aardkorst. In het onderste gedeelte der laurentiaansche 
vorming , dertig duizend voet dik , is geen spoor van het bestaan van 
een wezen dat eens heeft geleefd. Maar in het middengedeelte dier 
lagen vindt men groote beddingen van kalksteen , grafiet en ijzererts. 
In jongere vormingen wijzen zulke afzetsels ongetwijfeld op het be- 
staan van dierlijk en plantaardig leven , maar het is ónmogelijk uit 
te maken of de toestand van onzen aardbol in den laurentiaanschen 
tijd wel of niet van dien aard was , dat zulke delfstoffen konden wor- 
den afgezet. Dawson beweert echter dat het grafiet of potlood van 
de laurentiaansche gesteenten van plantaardigen oorsprong is , en als 
dit waar is , dan moet er een uitgebreide vegetatie bestaan hebben , 
hoewel van de laagste soort , bestaande uit celplanten , zooals wieren , 
mossen en korstmossen. 
De hoeveelheid grafiet, die men in het onderste gedeelte van het 
laurentiaansche stelsel aantreft , is onbegrijpelijk groot. In het green- 
fofo?-kalksteen aan de Ottawa-rivier wordt de verticale dikte van de 
grafiet-aders op vijf-en-twintig tot dertig voet dikte geschat. Op een 
plek in dit district wordt een grafiet-bedding bewerkt , die van tien 
tot twaalf voet dik is, en twintig percent zuiver potlood oplevert. 
In de groef gelijkt het volkomen op steenkool. Als men bedenkt dat 
grafiet in even groote hoeveelheid voorkomt op verschillende andere 
plaatsen , in kalkbeddingen van vijf-en-dertig honderd voet dikte , 
dan zeker is het geen overdrijving te beweren, dat de hoeveelheid 
koolstof in het laurentiaansche stelsel besloten, even groot is als die 
in het steenkoolstelsel wordt gevonden. 
In de silurische en devonische stelsels vindt men bitu- 
menhoudende leien en kalken, die gemetamorphoseerd zijn door 
zeer groote hitte en drukking, en zoodoende in grafiethoudende ge- 
steenten zijn veranderd , en die veel op de grafiethoudende gedeelten 
van de minst veranderde laurentiaansche gesteenten gelijken. In de 
Quebec-gesteenten van Point Levi zijn er aderen van meer dan een 
voet dikte , die met een koolachtige stof zijn gevuld , welke een 
