DE FLORA VAN HET VERLEDEN. 
283 
wijze in specimina , die van kwarts of kalk zijn doordrongen en waarin 
de oorspronkelijke houtvezel is veranderd in anthraciet of glanskool 
en zelfs in grafiet of potlood. Deze boomen hadden een echt hout- 
weefsel , met die fraai gerangschikte hofstippels , zoo kenschetsend 
voor conifeeren of kegeldragers. Zij groeiden naar alle waarschijnlijk- 
heid gelijktijdig in verschillende gedeelten van Duitschland, Schot- 
land en Amerika. Inderdaad , het blijkt bij het bestudeeren van het 
plantenleven door alle geologisshe tijden tot aan den ijstijd , dat de 
noordelijke deelen van Europa , Azië en Amerika één enkel groot 
vastland hebben gevormd , waarop planten , misschien oorspronkelijk 
uit die streken welke nu door dik bergijs zijn bedekt, zich naar het 
zuiden en oosten verspreidden. De hitte van het geheele jaar, het 
lange zomerzonnelicht, de stilte van het donkere jaargetijde, alles 
schijnt te hebben medegewerkt om de arctische streken der aarde , 
en wel vooral Groenland , te maken tot een broeikas voor planten , 
en wij hebben alle reden om te onderstellen dat de hoogst ontwik- 
kelde planten , de exogene planten , daar het eerst ontstonden of zich 
ontwikkelden. 
In moerassige streken in Engeland groeien nog heden zonderlinge 
kleine planten, rhizocarpen, of, zooals zij in Engeland heeten , pepper- 
worts , die gewoonlijk tot de varens worden gerekend , doch die in 
menig opzicht aan hoogere vormen zijn verwant. Een typische soort 
van deze plant , de Marsilea , heeft een kruipenden stengel , die kleine 
wortels naar beneden zendt , en lange bladstelen , die naar boven 
groeien en blaadjes van vorm als klaverblaadjes dragen. De vruchtjes 
bevinden zich in de oksels der bladstelen , in de gedaante van eivor- 
mige zakjes , sporocarpen geheeten , en in eiken sporocarpus bevinden 
zich microsporangia en macrosporangia. ( Microsporangia worden thans 
beschouwd als homologen van het stuifmeel of pollen , en macrospo- 
rangia als de homologen vau de eitjes der hoogere planten). 
De rhizocarpen van den devonischen tijd hebben een geschiedenis 
niet minder wonderlijk dan die van de Foraminifeeren van het krijt. 
Er is alle grond' om te onderstellen, dat hun sporenhouders, als 
Sporangites bekend, de voornaamste bron vormen van de ontzachlijke 
voorraadschuren van petroleum en natuurlijk gas in de Vereenigde 
Staten van Noord Amerika en elders. De sporangiten zijn uiterst 
bitumineus , en bevatten , gelijk de sporen der Lycopodiaceeën , bijna 
dubbel zooveel koolstof als de cellulose of het gewone plantenweefsel : 
in cellulose vindt men : C. 24 , H. 20 , O. 20 ; en in het bekende 
