288 
DE FLORA VAN HET VERLEDEN. 
En wat schoonheid van loof betreft , in den steenkooltijd bestonden 
er reeds prachtige varens, die het onderhout der steenkoolbosschen 
uitmaakten ; niet slechts gewone varens in vele verschillende soorten , 
maar ook de prachtige boomvarens, die nu slechts in de bosschen 
der tropen tieren. Van de acht familien waarin de hedendaagsche varens 
verdeeld worden , gaan ten minste vier tot het steenkooltijdperk terug. 
Hun sporenhouders vertoonen de gewone reeksen van overgangsvormen 
van een laag tot een hooger type : varens met de eenvoudigste sporen- 
houders , zonder een geleeden veerkrachtigen ring , komen het meest 
in de devonische en onder-steenkoolvormingen voor. 
Op het steenkooltijdperk volgden de trias en permsche tijden. 
De gesteenten uit den trias-tijd toonen aan , dat de aardkorst in dien 
tijd groote physische veranderingen heeft ondergaan , vooral door ont- 
zaglijke vulkaanuitbarstingen , waardoor groote beddingen en stroomen 
van lava, vulkanische asch en vulkaanslijk over de aarde werden 
verspreid. Door die uitwerpselen werden sommige leemgesteenten ver- 
anderd in harde leien, zandsteenen in kwartsieten, steenkool in glans- 
kool , zoowel in Amerika als in het westen van Europa. De flora en 
fauna der palaeozoïsche tijden stierven uit, en werden vervangen door 
jongere vormen , door nieuwe soorten van calamiten , door ontelbare 
soorten van kegeldragers , Taxineae , vooral ook door kegeldragende 
dennen, en door cycadeeën. In de dierenwereld stierven de reus- 
achtige salamanders uit, en lieten slechts kleine, nederige vertegen- 
woordigers achter ; het groote rijk der reptielen werd gegrondvest ; 
reptielen , grooter van gestalte dan elk ander dier dat vóór of na 
dien tijd heeft geleefd ; vleeschetende reptielen ; vliegende reptielen ; 
ja zelfs reptielen die , door bijna onmerkbare overgangen , de voor- 
ouders werden der vogels. Die tijden , waarin het klimaat zoo warm 
en vochtig was , schijnen wel geschikt te zijn geweest voor die koud- 
bloedige schepselen , maar onverklaarbaar is het waarom zij toen uit- 
stierven , terwijl het klimaat naar alle waarschijnlijkheid niet veranderde. 
Zoogdieren verschijnen er nu voor het eerst : kleine , zwakke schep- 
sels , van wie men niet zou denken , dat zij eens zulke groote af- 
stammelingen zouden hebben, die zelfs reeds in den volgenden jura- 
tijd met kaken en tanden van verschillend type gewapend waren. Maar 
in de plantenwereld vinden wij niet zulke afbrekingen; overgangs- 
vormen vinden wij in elke aardlaag van dit tijdperk. De eenige familie 
van planten, die nieuw verschijnt, is die der cycadeeën. De heden- 
