302 
IETS OVER DEN RIJN EN ZIJN VULKANEN. 
groeien. Midden in de rivier , voor ons staat de muizentoren , even- 
als de Pfalz , bij Caub , op een kwartsrif. Geheel op dezelfde wijze 
als daar, gaat ook hier een reeks van » Schichtenköpfe” , de zooge- 
noemde Lochsteine dwars door de rivier. Deze , benevens de Pidel 
en de Mühlsteine , iets hooger op , dicht bij den oever , maakten eer- 
tijds het » Bingerloch” tot een nog vrij wat gevaarlijker vaarwater 
dan het Wilde Gefahrt. Zelfs nu nog is de passage van geladen 
schepen er bij laag water niet altijd veilig. 
Er wordt dan van den toren , met vlaggen of met lantarens ge- 
seind , aan welken kant gevaren moet worden , omdat de beide vaar- 
geulen dan te smal zijn, om twee schepen elkander te laten passeeren. 
Voorbij Bingen begint de groote vlakte van den Rijn, de »Rhein- 
gau”. Daar moet vroeger ook een groot meer geweest zijn, dat de 
geheele laagvlakte van den Boven-Rijn vulde. Het bespoelde den 
voet van de Vogezen en het Haardtgebergte , van het Scharzwald, 
de Neckarbergen en het Odenwald. Een geweldige rotswand , die den 
Hundsrtick met den Taunus verbond en waarvan de Lochsteine in 
het Bingerloch nog de laatste overblijfsels zijn, stuwde het water van 
dat meer op. Waarschijnlijk bevond zich toen ook hier, tusschen 
Rüdesheim en Bingerbrück , een breede waterval , die het water af- 
voerde naar het lager gelegen , boven door mij besproken , meer van 
Neuwied. 
Men meent te weten dat reeds de Romeinen de hand aan het werk 
hebben geslagen om de , van den waterval overgebleven stroomver- 
snelling, bevaarbaar te maken. Later liet karel de groote aan het 
Bingerloch werken en na hem is er met groote tusschenpoozen aan 
gearbeid, tot eindelijk in 1832 het werk met kracht werd aangepakt. 
Op initiatief van frederik wilhelm III werden op groote schaal 
dyiiamietmijnen aangelegd en daardoor de vaargeul gebracht op een 
breedte van 70 Meter. Een monument, uit de fragmenten van de 
gesprongen rotsen opgebouwd , vermeldt die merkwaardige gebeurtenis. 
Hier wil ik afscheid nemen van mijn lezers. Hun wensch ik het 
genot toe dat ik mocht smaken , toen , bij het aanschouwen van al 
dat schoons en belangrijks en ook thans nog, bij het neerschrijven 
van mijne herinneringen daaraan. 
Mogen velen hunner er toe komen mijn voorbeeld te volgen. 
Haarlem, December ’90. 
