336 
DE FLORA VAN HET VERLEDEN. 
ver noordwaarts als de toestand van de klimaten hun veroorloofde , 
maar nooit zal men weer zien dat boomvarens , palmen , magnolias , 
kaneelboomen en wijndruiven in Canada en Siberie , en nog minder 
in Groenland en Spitsbergen groeien , waar de ijstijd nog heden in 
volle kracht heerscht. 
De strijd tegen de ruwheid van het klimaat in den ijstijd is waar- 
schijnlijk zeer ten voordeele geweest voor de ontwikkeling van de 
hoogere hoedanigheden van den mensch. De geologie leert ons dat 
wij redenen hebben om te gelooven , dat de mensch , als een met 
rede begaafd wezen , reeds bestond zelfs in de ontzenuwende tijden 
van de miocene periode , maar zeer waarschijnlijk werden zijn redelijke 
eigenschappen sneller en hooger ontwikkeld gedurende zijn levensstrijd 
in den ijstijd, dan in de lange warme tijden, die voorafgegaan waren. 
Zijn tijdgenoot, de groote aap Dryopithecus , verdween voor altijd door 
de voortgaande koude , maar de mensch streed dapper ; hij maakte 
van vuursteen bijlen en pijlpunten , hij ving het rendier in Belgie , 
den zeehond in Engeland, den walvisch in den Firth of Eorth. Hij 
kweekte granen , die hij zelf had moeten opsporen , hij ontwikkelde 
de vruchten der wilde boomen , tot wat zij nu zijn in gematigde 
klimaten — zeker, de tegenwoordige mensch met al zijn struggle for 
life heeft geen reden om zijn miocenen voorvader te midden van zijn 
palmen en vijgen en druiven te benijden. Zal het redelijke wezen dat 
over eenige duizenden van jaren de aarde zal bewonen , ook het zelfde 
zeggen van ons, aardbewoners in de 19de eeuw? 
