EENVOUDIG MIDDEL OM TEN NAASTENBIJ DEN AF- 
STAND DER MAAN TOT ONZE AARDE TE BEREKENEN. 
Zoo als aan ieder bekend is, schijnt de maan bij haar opkomen 
en ondergaan — natuurlijk geldt zulks eveneens van de zon — grooter , 
dan wanneer zij zich hooger aan den hemel bevindt. Zij schijnt evenwel 
grooter, is zulks in werkelijkheid niet; het verschijnsel berust eenvoudig 
op gezichtsbedrog, waarbij zoowel physiologische als psychologische 
momenten als werkende oorzaken optreden. Direkte meting van de 
schijnbare middellijn des hemellichaams overtuigt ons niet alleen 
van deze dwaling, maar heeft tot uitkomst, dat juist het tegendeel 
van • ’t geen wij meenden waar te nemen , in werkelijkheid aanwezig 
is. De schijnbare middellijn der maan bevat n.1. minder boogsecunden , 
wanneer zij aan den horizon gemeten wordt , dan bij de meting tusschen 
horizon en toppunt. Is de maan aan het toppunt geplaatst dan bedraagt 
het verschil 1 / 60 van de schijnbare grootte bij den horizon. 
Indien deze metingen worden verricht op tijdstippen , dat de werkelijke 
afstand van de maan tot het centrum der aarde geen verandering heeft 
ondergaan, dan volgt hieruit, dat de waarnemer aan ’t oppervlak der 
aarde , indien de maan zich in ’t zenith bevindt , dichter bij dit hemel- 
lichaam is geplaatst dan wanneer de maan zich in den horizon bevindt , 
en wel 1 / 60 van den laatstgenoemden afstand. De construktie eener een- 
voudige figuur doet ons zien , dat de maan in den horizon zich van 
den waarnemer aan ’t oppervlak der aarde bevindt op een afstand 
gelijk aan dien van ’t middelpunt der aarde tot de maan; dat de maan 
in ’t zenith zich van den waarnemer op ’t oppervlak der aarde bevindt 
op een afstand, gelijk aan eerstgenoemden , verminderd met den straal 
onzer planeet. 
Daar deze vermindering in afstand ten gevolge heeft, dat de maan 
ons in ’t zenith 1 / 60 kleiner voorkomt , zoo volgt hieruit , dat zij op 
60 aardstralen van de aarde verwijderd is. 
R. E. de Haan. 
