346 
HET ANTARCTISCH VRAAGSTUK. 
dergelijke onderneming naar de Zuidpoolstreken nog meer onwaar- 
schijnlijk al werd ook door petermann zelf, die tot aan zijn dood 
voor het onderzoek der Poolstreken in ’t algemeen heeft geijverd, 
ook nu en dan voor de antarctische gewesten een lans gebroken. 
Zoo gaf hij in 1863 voor ’t eerst een uitvoerige Zuidpoolkaart voor 
Stielers handatlas en, tot toelichting daarvan, in jaargang 1863 van 
zijn tijdschrift 1 2 een uitvoerige verhandeling over den toenmaligen 
stand van onze antarctische kennis en zoo kwamen, in jaargang 1865 
van hetzelfde werk , twee artikelen van zijn hand voor , die wel in de 
eerste plaats met ’t oog op zijn geprojecteerde Noordpoolexpeditie 
waren geschreven maar, die toch ook uit een antarctisch oogpunt 
van veel gewicht waren 3 . 
Bij gelegenheid van den overgang van Venus over de zon, in 1874, 
een verschijnsel , dat slechts in het Z. halfrond kon worden waarge- 
nomen , werd van verschillende kanten er op aangedrongen met de 
uitzending van een astronomische expeditie , waartoe men zich in vele 
landen gereed maakte , ook een onderzoekingstocht in de Z. IJszee 
te verbinden. 
In Engeland was het commandeur j. e. da vis , die , als erkend , warm 
voorstander van antarctische onderzoekingen , zich ook nu deed gelden 
en in 1869 het uitzenden van een astronomische expeditie naar de 
Zuidpoolstreken bepleitte 3 maar, met het oog op de noodzakelijke 
voorbereiding en de moeielijkkeid de noodige middelen in weinige jaren 
bijeen te krijgen, deze expeditie eerst voor 1882 aanbeval, in welk 
jaar Yenus voor de tweede en laatste maal in deze eeuw voorbij de 
zon zou gaan. 
Neumayer trachtte nu andermaal in een lange reeks van voordrach- 
ten in de voornaamste Duitsche steden de belangstelling op te wekken 
voor een expeditie naar het zuiden , die meteen een voorbereiding zou 
kunnen wezen voor de belangrijke astronomische gebeurtenis , die op 
handen was. Hetzelfde bepleitte hij uitvoerig in een in 1872 ver- 
schenen verhandeling Die erforschung des Süd-Polar-gebietes , 4 waarin hij een 
overzicht van den toenmaligen stand van het antarctisch vraagstuk gaf , 
1 Neue karte der Südpolar-Regionen ( Geogr . Mitth. 1863 p. 407) 
2 Die Eisverhaltnisse in den Polarmeeren etc. en Der Nord- um Sildpol. {Geogr. Mitth. 
1865 p. 136, 146.) 
3 On antarctic discovery and its connection with the transit of Venus in 1882 (Journal 
of the R. G. S. of London Vol XXXIX 1869 p. 91—95.) 
4 Aus der zeitschrift der Ges. für Erdkunde besonders abgedriickt. Berlin Reimer. 
