DE STOORNISSEN IN HET HERINNERINGS-VERMOGEN. 
381 
zenuwstoornis behandelde , klaagde mij , dat zij van de brieven , die 
zij van haar zoon uit Indiö ontving , het begin vergeten was , als zij 
het einde van den brief nog niet had gelezen. Dit is dus de tweede 
eigenschap der algemeene herinnerings-stoornissen , dat de dingen , 
die het laatst geleerd zijn , het spoedigst worden vergeten , terwijl 
die dingen , welke uit vroegere dagen dateeren , het langst behouden 
blijven. Dit kenmerk van herinnerings-stoornissen , dat op het eerste 
gezicht eenigzins paradox toeschijnt, laat zich gemakkelijk volgens 
Darwinistische principen verklaren. Het is toch bekend , dat die eigen- 
schappen van een bepaalde diersoort het gemakkelijkst overerven en 
behouden blijven , die reeds langen tijd in het bezit van de soort 
geweest zijn. Zoo erven bepaalde instincten, die gewoonlijk reeds van 
ouderen datum zijn , regelmatig over en blijven tot den dood toe be- 
waard. Anders is het met pas verkregene eigenschappen ; die erven 
bij lange na niet constant over en verdwijnen wederom gemakkelijk. 
Men kan als algemeenen regel stellen , dat wat het laatst ontstaan is , 
zich het minst vast in de organisatie van het individu heeft ingeprent 
en daaruit wederom gemakkelijk kan verdwijnen. 
Zoo is het met &1 onze hoogere en fijner ontwikkelde geestelijke 
eigenschappen , welke alleen het deel zijn van de meer geestelijk be- 
voorrechten onder ons ; terwijl de lagere psychische kenmerken , die 
ons allen gemeen zijn , de neiging tot zelfbehoud , de egoïstische ge- 
voelens enz. , veel vaster in onze organisatie zijn ingeworteld. Wij 
worden geboren in het bezit van eenvoudige egoïstische neigingen, 
welke wij ook bij dieren terug vinden ; kinderen zijn allen egoïst en 
denken slechts aan eigen voordeel en genot ; door opvoeding in ver- 
band met aanleg ontplooien zich langzamerhand de hoogere en fijnere 
geestelijke eigenschappen, als: medelijden, vreugde bij het geluk van 
anderen, offervaardigheid en verder hoogere verstandelijke vermogens, 
het combinatie-vermogen , en ontwikkelt zich voorts het zelfstandig 
handelen en het onafhankelijk optreden. Al deze hoogere geestelijke 
eigenschappen , die met zoovele moeiten en opofferingen verkregen 
zijn, zijn het minst vast in onze organisatie ingeprent; men ziet ze 
wederom het gemakkelijkst verdwijnen onder invloed van schadelijke 
omstandigheden , door ziekte , door ouderdom , of door verzwakking in 
welk opzicht dan ook. Het is een algemeene biologische wet , dat alleen 
datgene standvastig is , wat tijd gehad heeft zich in te prenten , zich 
te organiseeren , en het laatst verkregene , het jongste en te gelijk daar- 
door het hoogst ontwikkelde , is onstandvastig en verdwijnt het eerst. 
