386 
DE STOORNISSEN IN HET HERINNER1NGS-VERMOGEN. 
invloed op ons voorstellingsleven ; smaak en reuk hoegenaamd niet , 
het algemeene lichaams-gevoel nog wel. 
Onder abnormale omstandigheden kan dit lichaamsgevoel zich hoog 
ontwikkelen. Ik heb in het gesticht Meerenberg in der tijd een meisje 
van 14 jaren waargenomen , dat sedert den leeftijd van nog geen 
jaar, geheel doof en blind was. Grezichts- en gehoorindrukken waren 
bij haar van af de vroegste jeugd geheel buitengesloten. Ten gevolge 
daarvan had ze nooit iets kunnen leeren en stond , wat geestesont- 
wikkeling betreft , met een idioot gelijk. 
Merkwaardig echter was het te zien , hoe zij van hare gevoelsin- 
drukken leefde , hoe zij zich alles in tast- en drukgewaarwordingen 
herinnerde. Een gezicht, een hand, die zij eenmaal goed betast had, 
kende zij voor het vervolg. Zij speelde tastende , liep tastende rond. 
Sterke geluiden voelde zij met haar beenen ; zij hoorde als het ware 
met haar gevoel. Dit meisje deed denken aan het bekende geval van 
Laura Bridgeman ; deze laatste miste bovendien ook nog den reuk , 
en had daarenboven , door afzonderlijk daarvoor ingericht onderwijs , 
systematisch haar gevoels-organen in hoogere mate ontwikkeld. 
Ook by blinden en dooven kan men waarnemen , hoe door het 
wegvallen van één zintuig de andere zich hooger ontwikkelen. Een 
blinde leeft van gehoors-indrukken en een doove van gezichts-voor- 
stellingen. 
Na dit korte uitstapje keer ik terug tot de verdere mededeeling 
der zoo straks begonnen ziekte-geschiedenis. 
Onze patiënt was dus iemand met een uitstekend herinnerings-ver- 
mogen voor gezichts-indrukken. Hij kon bv. groote rijen van getallen 
uit zijn hoofd optellen , wanneer hij zich die in cijfers voorstelde ; 
een passage uit een comedie herinnerde hij zich, als hij zich het 
geheele tooneel met acteurs en stoffage tot in kleine bijzonderheden 
voor den geest haalde enz. 
Vrij plotseling trad bij hem , nadat hij een tijd van moeielijke 
zorgen had doorworsteld , een geheele verandering van zijne persoon- 
lijkheid op. Alles werd hem vreemd , het was hem zeer zonderling 
te moede en hij vreesde in zijn geestvermogens gekrenkt te zijn. De 
oorzaak hiervan was , dat zijn omgeving hem zoo vreemd voorkwam ; 
alles wat hij zag , zelfs de meest alledaagsche dingen , schenen hem 
vreemd en onbekend toe. 
Ofschoon hij alles duidelijk zag, had hij zijn herinneringsvermogen 
voor gezichts-indrukken , zoowel voor vormen als voor kleuren , geheel 
