390 
DE STOORNISSEN IN HET HERINNERINGS- VERMOGEN. 
effect had kunnen verbeelden , dat deze vroegtijdige dood op de andere 
familieleden heeft te weeg gebracht. 
»Ik weet niet of ik alles juist beschrijf, maar dit weet ik zeker, 
dat mijne levendige verbeeldingskracht voor gezichts-indrukken , die 
ik vroeger in hooge mate bezat en die bij verschillenden mijner familie- 
leden hoog ontwikkeld is, nu geheel verloren is gegaan.” 
Ziehier een sterk sprekende ziektegeschiedenis voor stoornis in het 
herinnerings-vermogen van één enkele geesteseigenschap. Behalve voor 
de voorstelling van gezichts-indrukken , kan deze herinneringsstoornis 
optreden voor de andere geestvermogens. 
Zeer bekend is de zoogenaamde aphasie , zooals die voorkomt bij 
bepaald gelocaliseerde ziekteprocessen in de hersenen. Hierbij zijn alle 
gesproken woorden vergeten. De lijder ziet en hoort alles goed , hij 
begrijpt, in tegenstelling met den bovenbeschreven patiënt, alles wat 
hij waarneemt , maar hij weet de woorden niet meer. Wanneer men 
hem een alledaagsch voorwerp , een sleutel , een pen , een hoed laat 
zien , kan hij het woord voor deze dingen niet vinden , hij uit allerlei 
ongearticuleerde klanken ; hij doet tallooze pogingen het te vinden , 
maakt zich zelfs boos over zijn eigen onvermogen , maar op geene 
wijze kan hij zeggen wat hij ziet , hoort of gevoelt. Uit de manier , 
waarop hij zich van de voorwerpen zijner omgeving bedient, kan men 
duidelijk opmaken, dat hij zeer goed weet, wat hij voor zich heeft; 
hij kan het alleen maar niet zeggen , hij is alle woorden vergeten. 
Een andere vorm van partiëele herinnerings-stoornis bestaat hierin , 
dat de lijder de beteekenis van het gehoorde woord vergeten is. Hij 
kan alles nog goed zeggen , zijn spraak is goed , maar hij begrijpt 
niet meer hetgeen tot hem gezegd wordt. Wanneer men een een- 
voudigen zin tot hem zegt, is hij de beteekenis der verschillende 
woorden vergeten , het is alsof men in een vreemde , hem onbekende 
taal tot hem sprak. Dergelijke menschen zijn vroeger wel eens voor 
doof doorgegaan ; dit zijn ze echter volstrekt niet , zooals ze u zelf 
direct zullen verzekeren, en zooals blijkt, wanneer men ze door een 
onverwacht geluid ziet schrikken. 
Belangrijk is hoe bij deze soort van lijders , als de ziekte langen 
tijd blijft bestaan , zich langzamerhand nog ontwikkelt de eerstgenoemde 
vorm van aphasie , waarbij dus de woorden niet meer , of alleen ver- 
keerd gesproken kunnen worden. 
In het dagelijksch leven zijn wij gewoon ons spreken door ons 
gehoor te controleeren ; wij hooren wat wij zeggen, en zijn ons hierdoor 
