WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
3 
de tweede en derde, niet volkomen overeenstemmen, zooals het geval zou moeten 
zijn indien de theorie van den schrijver doorging, toont zij toch aan, dat er 
tusschen de electromotorische kracht en de verbindingswarmte voor de verschillende 
metalen eene rechtstreeksche verhouding bestaat. v. r>. v. 
SCHEIKUNDE. 
Vloeibaar chloor. De Badische Anïlin- und Sodafabrik te Ludwigshafen zal 
voortaan vloedbaar chloor in den handel brengen, zooals tegenwoordig koolzuur, 
ammonia, zwaveligzuur enz. als vloeistoffen worden verzonden. Zij had daartoe 
met het oog op de veiligheid in het vervoer omtrent de eigenschappen van deze 
vloeistof nadere kennis noodig dan die, welke tot nog toe medegedeeld was. 
R. KNIETSCH volbracht daarom een nieuw onderzoek, dat hem stellig onaange- 
name oogenblikken, zoo niet erger, zal hebben bezorgd. 
Hetgeen hij mededeelt (Liebig’s Ann. der Chem. 259, 100 — 121), heeft in de 
eerste plaats betrekking op de dampspanning bij temperaturen beneden het kook- 
punt (-33,6°). Het kolfje met het vloeibaar chloor bevond zich in een bad van 
dezelfde vloeistof, waarvan de temperatuur op eene bepaalde hoogte gehouden 
werd door middel van een luchtstroom van droge lucht ; werd de luchtstroom 
versneld , dan werd de temperatuur van het bad lager. De kromme , die de ver- 
andering van de dampspanning tusschen -34°4 en -88° aantoont, heeft een ge- 
regeld verloop; om enkele voorbeelden te noemen: bij -34,9° bedroeg de spanning 
720 m.M., bij -54°: 305 m.M. en bij -38°: 37,5 m.M. Deze cijfers toonen aan, dat 
de pogingen om bij de chloorbereiding uit magnesiumchloride ( Wetensch . Bijblad 
1888, bladz. 88) het chloor door afkoeling en samenpersing zuiver te verkrijgen 
zeer weinig kans van slagen hebben. 
In de tweede plaats werd de druk bepaald boven het kookpunt en beneden 
40° C., eene zaak van het grootste belang bij de verzending van vloeibaar 
chloor in metalen bussen. Ook hier vertoont de kromme (convex naar de as der 
temperaturen) eene regelmatige vermeerdering; bij + 0° is de drukking 3,660 
atm. , bij 20,85° is zij 6,791 atm. en bij 38,72° 10,889 atm. 
Het kritisch punt van vloeibaar chloor ligt volgens KNIETSCH bij 146°. Een 
buisje van moeielijk smeltbaar glas werd voor een derde gedeelte gevuld met 
„gedistilleerd, droog, vloeibaar' 5 chloor; het bevond zich in een bad van ongeveer 
300 c.M. 3 gesmolten vaseline, waarvan de temperatuur door een luchtstroom overal 
volkomen gelijk gehouden werd. Bij 140° begonnen zich in de vloeistof fijne gas- 
belletjes te ontwikkelen; bij 144° begint de grenslijn van den meniscus der vloei- 
stof onduidelijk te worden ; bij 146° is de inhoud van het buisje volkomen homogeen. 
Knietsch zegt, dat de kritische temperatuur van alle vloeistoffen, indien deze 
ten minste beneden 460° ligt, het best bepaald werd door waarnemingen met 
vloeistoffen, die in capillaire buisjes opgesloten zijn. Zijne waarnemingen leerden, 
