6 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
delijk in het skelet en in de pezen van de pooten van spinnen , sprinkhanen en bijen. 
Ook bij de duizendpooten ontbreekt zij niet. Onder de andere groote diergroepen 
toonden slechts eenige mollusken een gehalte van cellulose ; vooral was zij rijkelijk 
voorhanden in de rugschelp van de geslachten Sepia en Loligo. (Humboldt , Sep- 
tember 1890, S. 319). D. l. 
Zeesterren en oesters. — In een der laatste bulletins van de Amerikaansche 
oesterteelt, vermeldt de heer ingersoll de verwoestingen op de oesterbanken 
teweeggebracht door de zeesterren. Hij schat die op eene waarde van tweemaal 
honderdduizend dollars alleen voor de parken in de Buzzard-baai , aan het wes- 
telijk uiteinde van de zee-engte van Long Island. De zeesterren hebben zich daar 
op ongeloofelijke wijze vermenigvuldigd sedert men daar oesterkweekerijen heeft 
aangelegd. De zeesterren vallen voornamelijk jonge oesters aan , omvatten die 
met hare armen, breken met hun bek den rand der nog dunne schelpen af tot 
zij het dier raken, boren hare uitgestulpte maag in de zelfstandigheid van het 
dier en zuigen dit langzamerhand geheel op. ( La Nature , 21 Juin 1890, p. 47). 
D. L. 
Wederverschijning van de zwarte rat. — Naar aanleiding van de berichten 
in dit Tijdschrift (Afl. 5, Bijblad , p. 37 en Afl. 7, p. 223) omtrent waarnemin- 
gen van Mus rattus in de omstreken van Penzance (Cornwall) en in ons land 
te Arnhem, wensch ik mede te deelen dat ook te Middelburg in den loop van 
den afgeloopen zomer verschillende exemplaren in een in het midden der stad 
gelegen tuin gevangen zijn geworden en wel tegelijkertijd met exemplaren van 
de bruine rat ( Mas decumaniis). Het vermoeden ligt dus voor de hand, dat 
Mus rattus in ons land nog op meer plaatsen zal blijken voor te komen. 
J. G. n. M. 
BACTERIOLOGIE. 
Oorzaak van de sporenvorming bij miltvuurbacillen. — Buchner constateert , 
in repliek op andere onderzoekingen, dat sporen door miltvuurbacillen gevormd 
worden bij het intreden van gebrek aan voedsel. Hoe beter gevoed de miltvuur- 
staafjes zijn , hoe eerder zij sporen maken , maar een vermindering der voorhanden 
voedselstotfen is noodig als eerste aanleiding daartoe. Nog andere factoren zijn 
bovendien in het spel. ( Centr . f. Bact. 8,1.) h. p. w. 
Werking van sterke keukenzout-oplossingen op het leven van bacteriën — 
Miltvuurbacillen sterven in een geconcentreerde keukenzoutoplossing na twee uur; 
de sporen evenwel zijn hierin nog na zes maanden levend. Typhusbacillen houden 
het onder dezelfde omstandigheden ook zes maanden uit: cholerabacterien sterven 
