W ETEN SCHA L J PEL1J K HIJ BLAD. 
komt. Vervolgens neemt men aarde van zekere moerassen langs de kust, die als 
zeer ongezond bekend staan, en doopt de kleverige pijlspits hierin. Na het op- 
drogen blijven de sporen van de in dezen grond bij massa’s voorkomende tetanus- 
bacillen levend en geven aanleiding tot de infectie. Natuurlijk komen in het 
origineele voorschrift nog eenige bijzaken voor, zooals dat de spits met een 
draadje omwonden wordt en dit later verwijderd , enz. ; — essentieel is het ge- 
bruik van moerasgrond als pijlgift. Hieruit volgt, dat de vergiftige eigenschappen 
dezer pijlen gaandeweg afnemen, in tegenstelling met de pijlen der amerikaansche 
inboorlingen , die een plantenvergif of slangengif gebruiken ( Annales de Pasteur. 
V 716). h. p. w. 
Genezing van longtering. — Van alle kanten stroomen niet alleen genees- 
kundigen maar ook teringlijders naar Berlijn, de eersten om zich daar ten aanzien 
van de behandelingswijze en de resultaten van koch op de hoogte te stellen , — 
de laatsten in de hoop van daar genezing te zullen vinden. Intusschen is nog 
geen enkel geval van volkomen genezing, noch van phtisis, noch van lupus 
bekend geworden, en zijn verscheiden geneeskundigen, die met groote verwach- 
tingen naar Berlijn togen, onvoldaan teruggekeerd. Intusschen is dit gebleken, 
dat de injectiën met de lympha van koch — waarvan de aard totdusver nog 
onbekend is — alles behalve ongevaarlijk zijn. Men bericht toch van lijders, die 
onmiddellijk of spoedig na de injectie zeer ziek werden en gedeeltelijk overleden zijn. 
Koch heeft daaraan geen schuld , dan misschien in zooverre als hij te vroeg 
toegegeven heeft aan den aandrang om de lympha beschikbaar te stellen. Men had 
koch niet moeten lastig vallen en kalm moeten afwachten wat hij zelf, na zijne 
onderzoekingen ten einde te hebben gebracht, omtrent zijne verkregen slotsommen 
zou willen mededeelen. Onzes inziens zal men het meest in den geest van koch 
zelven handelen, wanneer men ten aanzien dezer groote vraag eene gereserveerde 
en afwachtende houding aanneemt. D. l. 
NATUURKUNDIGE AARDRIJKSKUNDE. 
Verandering in de geographische breedte. — In hare zitting van 20 Oct. 11. 
bracht de heer tisserand bij de Parijsche Academie een schrijven ter tafel van 
den heer randaü, waarin wordt gehandeld over de waarschijnlijke oorzaak van 
de waargenomen veranderingen in breedte van sommige plaatsen. Hij herinnert 
namelijk, hoe op het onlangs gehouden congres te Freiburg, in de Breisgau, 
werd aangetoond, dat de observatoriën van Potsdam, Berlijn en Praag in den 
loop van 1888 parallelle veranderingen in breedte ondergingen van ongeveer een 
halve seconde; hoe reeds vijfentwintig jaren geleden villarceau op eene bijna 
overeenkomstige verandering in de breedte van het Parijsche observatorium had 
gewezen. 
