W ET EN SC H A P PE LT J K BT.I BLAD. 
ai 
dooi' VIRCHOW in (ie Berliner medicinische Gesellschaft gedaan (oorspronkelijk 
te vinden in het Deutsche medicinische Wochemchrift van 15 Januari S. 131) 
waarin hij bericht, dat sedert de periode der inentingen tot het einde van 1890 
in zijne kliniek 21 lijders, aan die methode onderworpen, zijn overleden, en, 
naar hij meent, 6 a 7 in dit jaar. Ook voor een meer uitvoerig overzicht van 
het door VIRCHOW medegedeelde is het hier de plaats niet. Maar als slotsom 
kan opgemaakt worden, dat de therapeutische waarde van het middel van koch 
beperkt is tot een zeer klein aantal van tuberculeuse vormen, en dat men zelfs 
moet aannemen dat de ingespoten lymphe in zeer vele gevallen de uitbreiding 
en generaliseering der tuberculose bevordert. 
Nu de behandeling van lijders door de methode van koch overal in Europa 
aan de orde van den dag is, moeten wij afwachten wat de ervaring daaromtrent 
leeren zal. i>. l. 
PHYSIOLOGIE. 
Spierarbeid en eiwitverbruik — Sedert de beroemde onderzoekingen van vorr 
en pettenkofer over de stofwisseling, waren de meeste physiologen het daarover 
eens, dat de spierarbeid in het dierlijk lichaam plaats heeft ten koste van stikstof- 
vrije stoffen (koolhydraten en vetten) , dat daarbij eiwitstoffen niet noemenswaard 
worden verbruikt. Evenals in de stoommachine arbeid ontstaat, niet ten koste 
van het materiaal waaruit de machine bestaat , maar door oxydatie van de 
brandstof, zoo blijven ook in de spier de eiwitstoffen waaruit zij hoofdzakelijk 
bestaat, bij den arbeid onaangetast en zijn het de in de spier aanwezige en de 
door het bloed aangevoerde stikstofvrije stoffen, die verbruikt worden. Hoewel 
deze vergelijking van de spier met een stoommachine in vele opzichten mank 
ging, drukte zij toch de hoofdzaak, waar het op aankwam, tamelijk wel uit. 
Langzamerhand werd deze beschouwing door tal van onderzoekingen bevestigd. 
De methode, die bij deze onderzoekingen werd gevolgd, was in hoofdzaak overal 
dezelfde. Men vergeleek de eiwitomzetting van een rustend individu met die van 
hetzelfde individu , als hij een zekeren arbeid verrichtte. Als maatstaf voor die 
omzetting diende de hoeveelheid stikstof, die men in urine en faeces vond. Wan- 
neer nu , behalve rust en arbeid , alle overige omstandigheden bij beide proeven 
gelijk bleven, onderging de eiwitomzetting door arbeid geen verandering. 
Later bleek, dat'de stelling: „spierarbeid wijzigt de eiwitomzetting niet”, niet 
onvoorwaardelijk voor alle gevallen doorgaat. Zuntz en oppenheim vonden dat 
als de inspanning overmatig sterk is, zoodat er abnorme ademhalingsbewegingen 
(hijgen , dyspnoe) ontstaan , de eiwitomzetting wel eenigszins toeneemt. Hoe dat 
komt, dóet hier niet ter zake; genoeg zij het, dat met die restrictie de oude 
leer van kracht bleef. 
Nu hebben in den laatsten tijd twee onderzoekers uit de school van pflüger 
te Bonn, argutinsky en krummacher, proefnemingen gepubliceerd ( Pjlügers 
