W E T E N SCHA P P E L IJ K B IJ R L A D. 
S TER REKUND E. 
De veranderingen in breedte. — Met eenige woorden vermeldden wij onlangs 
het feit, dat nauwkeurige waarnemingen eene verandering in de breedte van 
sommige pbservatoriën buiten twijfel hadden gesteld. Op dit feit willen we heden 
iets uitvoeriger terugkomen. 
Op de bijeenkomst der internationale commissie voor de graadmeting , die den 
15den September te Freiburg (Breisgau) werd gehouden, was een van de meest 
belangrijke vragen, die besproken werden, de vraag omtrent de veranderlijkheid 
der breedte van punten op de aarde. Door het centraal bureau werden twee 
verhandelingen ter tafel gebracht , eene van dr. albrecht „Resultate der Beo- 
bachtungsreihen betreffend die Veranderlichkeit der Polhöhen” en eene van dr. 
marcuse „Resultate der fortgesetzten Berliner Beobachtungsreihen betreffend die 
Veranderlichkeit der Polhöhen”. Deze verhandelingen en een algemeen overzicht 
van de geschiedenis der kwestie, die het eerst op de bijeenkomst der commissie 
te Rome, in 1883, door prof. fergola werd geopperd, zijn door den heer tis- 
serand geplaatst in het Bulletin Astronomique voor September. 
Daaruit blijkt, dat de methode, bij het doen van waarnemingen gevolgd, die 
van horrebow is, waarbij men zich negen groepen van sterren kiest, waar- 
van ieder acht of negen paren sterren bevat, terwijl minstens twee dier groepen 
eiken avond worden waargenomen. De twee sterren, die een paar vormden, 
waren van bijkans gelijke grootte: hun verschil in A. R was tusschen 3 en 15 
min., dat van hunne zeniths-afstanden tusschen + 12' begrepen, terwijl hunne 
meridianen nooit meer dan 27° van elkander verwijderd waren. Door de sterren 
zóó te kiezen, wordt, als men het arithmetisch midden neemt tusschen de ver- 
schillen van de zeniths-afstanden van twee, die een paar vormen, de kleine fout 
geëlimineerd, die voortspruit uit eene niet volkomen nauwkeurige bekendheid 
met de beweging van den mikrometerdraad. 
Aan ieder station zijn, gedurende het geheele jaar 1889 en^de eerste drie 
maanden van 1890, van 1400 tot 1700 dusdanige sterreparen geobserveerd. Kon 
een geheel jaar achtereen hetzelfde paar zoowel des daags als bij nacht worden 
waargenomen, dan zouden, als gedurende die gansche periode de veranderingen 
in declinatie nauwkeurig bekend waren, de veranderingen in poolshoogte uit de 
