34 
WETENSCHAPPELIJK BT.TBLA I). 
waarnemingen onafhankelijk van de fouten in de absolute declinatiën der beide 
sterren voortvloeien. Maar men kon op deze wijze niet te werk gaan , omdat 
met de instrumenten, die gebruikt werden, de sterren bij dag niet konden 
worden waargenomen ; ook zou , al ware dit niet het geval geweest , bij deze 
wijze van werken, het aantal gecombineerde waarnemingen zeer gering zijn ge- 
worden. De groepen sterren nu , waarvan wij boven spraken , zijn zoo gekozen , 
dat dit ongerief vermeden werd, en de verschillen tusschen de gemiddelde decli- 
natiën van iedere groep zóó konden worden in rekening gebracht, dat het was, 
alsof slechts een enkel sterrepaar was waargenomen. 
Nadat de noodige eorrectiën waren aangebracht, bleek het dat de breedten van 
Berlijn, Potsdam en Praag in het tijdstip Augustus 1889 — Februari ’90 duidelijk 
eene afname aantoonen van 0".5. Daarentegen volgt uit de waarnemingen, die 
te Berlijn van den 15den April tot den 30sten Augustus van dit jaar zijn gedaan, 
eene toename van 0".4 in de breedte dier plaats, zoodat het geheel wijst op 
eene periodieke verandering van ongeveer één jaar. 
Dit feit is niet zoo geheel nieuw ; reeds gaillot leidde uit eene reeks waar- 
nemingen, door hem van 1856 tot 1861 te Parijs verricht, eene jaarlijksche 
periodieke verandering in de breedte af. Rangschikt men de waarnemingen van 
toen en van nu naar de maanden, waarin zij zijn gedaan, dan krijgt men het 
volgend overzicht: 
Parijs. 
Potsdam. 
Januari 
— 0".23 
— r.ii 
Februari . . 
... — 0".06 
— 0".07 
Maart 
— 0".03 
— 0".04 
April 
cc 
c 
b 
1 
0".00 
Mei 
+0". 10 
4 0".05 
Juni 
4 0".16 
4 0". 14 
Juli 
4 0".19 
Augustus 
4 0".16 
4 0."17 
September 
4 0".13 
4 0".10 
October . 
1 
o 
b 
— 0".03 
November 
— 0".11 
— 0".14 
December 
— 0".27 
— 0".26 
De beide reeksen wijzen dus op een verschil van ongeveer 0".5 tusschen de 
breedten in Januari en Juli. 
De uitkomsten van waarnemingen te Greenwich, Milaan, Oxford, Pulkowa en 
Washington gedaan, zijn door nobile met hetzelfde doel nagegaan. Die te Green- 
wich wijzen op een maximum in Juli en Augustus, op een minimum in December 
en Januari en op een verschil van bijna 1". Te Washington valt het minimum 
eerst in het einde van het jaar, maar te Milaan in Mei. De waarnemingen, te 
