WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
85 
Pulkowa volbracht, wijzen in het geheel niet op een periodieke verandering, 
terwijl naar die van Oxford het maximum in den herfst valt. Van belang zal het 
zijn na te gaan, hoe het met de periode en het bedrag in het zuidelijk half- 
rond gesteld is. Misschien zal men daardoor en door het doen van waarnemingen 
op plaatsen, die gelijke breedte en een groot verschil in lengte hebben, komen 
tot de kennis en de oorzaak van het verschijnsel. 
Tot nog toe is die niet gevonden. Tisserand heeft in zijn Traité de Mècanique 
aangetoond dat, als een massa water, die 1 decim. dik was en een vierde van de 
oppervlakte der aarde bedekte, van 45° N. B. naar 45° Z. B. werd overgebracht, 
dit een verandering van 0".16 in den stand der aardas zou ten gevolge hebben. 
Daar dit gewicht gelijk staat met dat van een kolom kwik van 7 millimeters, 
kunnen groote veranderingen in de dampkringsdrukking op den stand dier as 
van merkbaren invloed zijn. 
Duidelijk is, daar de waargenomen veranderingen van de jaargetijden afhangen , 
dat temperatuurs-veranderingen een belangrijke rol spelen bij het voortbrengen 
van het verschijnsel; de vraag rijst dan ook, of wij hier niet alleen te doen 
hebben met den invloed , dien deze veranderingen hebben op de straalbreking in 
den dampkring, zoodat deze een standvastige fout veroorzaakt in de correctiën 
van die breking. 
Lamey heeft in de Parijsche Academie, zitting van 17 November 11., er op ge- 
wezen , dat als men den invloed der atmospherische getijden voor iedere maand 
van het jaar berekent, de uitkomsten door een kromme lijn worden voorgesteld, 
die groote overeenkomst heeft met die , welke de veranderingen in breedte aan- 
geeft. Met die getijden moeten ook de brekings-verschijnselen in den dampkring 
wisselen, zoodat de plaatsen der vaste sterren een jaarlijksche periodieke schom- 
meling kunnen vertoonen, waaruit ten onrechte eene verandering in breedte zou 
worden afgeleid. 
Naar blijkt uit het onlangs uitgekomen Verslag van den staat der Sterrewacht 
te Leiden en van de aldaar volbrachte werkzaamheden in het tijdvak van den 
17 den September 1889 tot den 16 den september 1890 , heeft men ook aldaar een 
onderzoek naar de verandering in breedte aangevangen. Uit eene herleiding van 
de hoogtemetingen, op 13 avonden tusschen November 1889 en Februari 1890 
met den meridiaancirkel verricht, een tijdvak, waarin te Berlijn en te Potsdam 
de breedte ongeveer 0".26 scheen veranderd te zijn, bleek, dat de breedte te 
Leiden gedurende dat tijdvak als constant mocht beschouwd worden. Dit voor- 
loopig onderzoek zal echter over een grooter aantal waarnemingen worden uit- 
gebreid. v. v. v. 
SCHEIKUNDE. 
Arsenicum In het tin van vertind koperwerk. — Het tin van busjes, waarin 
geconserveerd vleesch , geconserveerde groenten enz, worden bewaard , is dikwijls 
