WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
43 
elkander liggen. Zoo is dan die gevoelige laag als het ware onderverdeeld in 
eenige honderden zeer dunne lagen, juist dik genoeg om, door terugkaatsing, 
de invallende kleuren terug te geven, op dezelfde wijze als de dunne plaatjes de 
kleuren van de zeepbel vertoonen. Daar hier echter de teruggekaatste lagen zeer 
talrijk zijn , is de meerdere helderheid van het beeld daaraan evenredig. 
Ziet men een cliché bij doorvallend licht, dan vertoont het, zooals te ver* 
wachten was, de complementaire kleuren. v. o. v. 
SCHEIKUNDE. 
De vermindering van de oplosbaarheid van eene stof door invloed van eene 
tweede stof en de elektrolytische dissociatie. — Wanneer de osmotische druk 
van de molekulen van opgeloste stoffen overeenkomt met de spanning van de 
molekulen van gassen, dan zijn oplossing en verdamping twee analoge verschijn- 
selen. Deze gevolgtrekking werd getrokken door W. Nernst ( Zeitschr . physik. 
Chein. IV 150). Van eene vaste oplosbare stof, die met eene vloeistof in aanra- 
king is, zullen zooveel molekulen in oplossing overgaan, totdat de osmotische 
druk dier molekulen gelijk geworden is aan de „oplossingspanning” der stof. 
Heeft er tusschen twee of meer gassen, die zich in dezelfde ruimte bevinden, 
geen scheikundige werking plaats, dan is de som der spanningen van elk gas 
gelijk aan de spanning van het mengsel. Daarentegen kan de spanning vermin- 
deren, wanneer aan het mengsel een gas wordt toegevoegd, dat zich metéén 
der aanwezige gassen verbindt; zoo wordt in eene ruimte, waar evenwicht is 
tusschen vast ammoniumchloride en de gasvormige ontledingsprodukten daarvan, 
ammoniumchloride gevormd, wanneer of zoutzuur óf ammonia aan het gas wordt 
toegevoegd. Bij oplosbare stoffen zal de oplossingspanning eveneens kunnen ver- 
minderen, wanneer in dezelfde vloeistof eene tweede stof wordt opgelost, ingeval 
namelijk beide stoffen bij elektrolytische dissociatie eenzelfde ion opleveren (W. 
Nernst E. 1. IV 372 — 383). Zoo zag Nernst eene sterke afscheiding van kalium- 
chloraat , wanneer hij aan eene verzadigde oplossing van dit zout toevoegde eenige 
droppels van eene zeer sterke oplossing van kaliumchloride , van kaliumhydroxyde 
of van natriumchloraat. Iets dergelijks gebeurde, wanneer eenige droppels van 
eene sterke oplossing van natriumacetaat of van zilvernitraat gevoegd werden bij 
eene verzadigde oplossing van zilveracetaat. De invloed , dien de oplosbaarheid 
van een zout ondervindt van de toevoeging van een tweede zout, zal alzoo in 
verband met de elektrolytische dissociatie kunnen worden verklaard , tenzij dubbel- 
zouten of daarop gelijkende verbindingen ontstaan. 
Een aantal bepalingen omtrent bedoelden invloed worden medegedeeld door 
A. A. Noyes ( E . I. VI 211 — 267). Oxanielzuur en isobroomkaneelzuur , die als 
gemeenschappelijk ion H hebben , zilverbromaat en zilvernitraat , zilverbromaat 
en kaliumbromaat , thalliumzouten onderling werden als binaire elektrolyten ge- 
