WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
14 
bruikt ; als ternaire elektrolyt werd ook baryumchloride aangewend. De gevonden 
oplosbaarheid van het zout, na toevoeging van een tweede zout, werd vergeleken 
met de oplosbaarheid , zooals zij berekend werd uit eene formule , waarin de 
graad van de dissociatie voorkomt ; hiervoor werd de waarde aangenomen , zooals 
dit uit proeven omtrent het geleidingsvermogen berekend werd. De overeenstemming 
tnsschen deze cijfei*s mag bevredigend worden genoemd. 
De afwijkingen schrijft Noyes hieraan toe, dat het geleidingsvermogen niet 
volkomen evenredig is met den graad van dissociatie; de laatste zou dus nauw- 
keuriger kunnen worden berekend uit de vermindering van de oplosbaarheid van 
een zout. 
Is de stof volkomen gedissocieerd in ionen , dan ondergaat hare oplosbaarheid 
de grootste vermindering. Sinds lang maakt men hiervan gebruik, wanneer men 
loodsulphaat niet uitwascht met gedistilleerd water, maar met water, waaraan 
een weinig zwavelzuur is toegevoegd, of wanneer men thalliumjodide uitwascht 
met eene verdunde oplossing van kaliumjodide. 
Daar vroegere bepalingen, van de verandering der oplosbaarheid van een zout 
door een ander zout, vooral met sterke oplossingen van gemakkelijk oplosbare 
zouten waren gedaan (Nernst en Noyes kozen weinig oplosbare verbindingen) , 
kan men aan de uitkomsten dier bepalingen niet streng de eischen stellen, waar- 
aan zij, uit het nieuwe oogpunt beschouwd, zouden moeten voldoen. 
Toch vindt Noyes hier menig voorbeeld van vermindering der oplosbaarheid, 
doch ook afwijkingen. De oplosbaarheid van een mengsel van lood- en van kalium- 
nitraat is bijna dubbel zoo groot als die der afzonderlijke zouten. Was het daarom 
reeds waarschijnlijk, dat hierbij dubbelmolekulen werden gevormd, de vriespunt- 
verlaging van het mengsel wees duidelijk aan, dat dit inderdaad het geval was. 
Als twee stoffen, die geen gemeenschappelijk ion hadden, koos Noyes kalium- 
nitraat, en thalliumchloride ; de oplosbaarheid van het laatste zout vermeerderde; 
volgens Noyes ten gevolge van de vorming van bepaalde hoeveelheden niet gedis- 
socieerd kaliumchloride en thalliumnitraat. 
Eindelijk vestigen wij nog de aandacht op een opstel van M. le Blanc en A. 
A. Noyes ( E . I. VI, 3S5 — 402) waarin zij voor verscheidene mengsels van zouten, 
waarbij de oplosbaarheid grooter wordt , door bepalingen van de vriespuntverlaging 
het bestaan van dubbelzouten aantoonen. Dit is ook het geval bij kalium- en 
strontium-nitraat , zoutzuur en sublimaat (hier werd ook het geleidingsvermogen 
bepaald), natriumchloride en sublimaat, cuprochloride en zoutzuur, cyaanzilver 
en cyaankalium , jodium en kaliumjodide. d. v. C. 
PLANTK U N D E. 
Springende boonen. — in de omstreken van Alamos in Mexico groeit een 
heester, tot de familie der Euphorbiaceën behoorende, die, evenals de meesten 
dezer, vruchten draagt, die in drie deelen uiteenvallen. Deze deelen zijn de 
