WETENSCHAPPELIJK B IJ B L A D. 
STERREKUNDE. 
De verandering in breedte van plaatsen op aarde, die in den laatsten tijd , ook 
in dit Bijblad, veelvuldig is- besproken, heeft thans ook een onderwerp van studie 
uitgemaakt van prof. van de sande bakhuijzen ; zijn onderzoekingen daaromtrent 
zijn medegedeeld in het Maart-nommer van de Monthly-flotices der R. A. S. 
Uit de zeniths-afstanden der Poolster , gedurende het tijdvak 1851 — 1882 te 
Greenwich gemeten, leidt hij de volgende conclusiën af: 
dat de maand elijksche verschillen dier afstanden grootendeels niet moeten 
worden toegeschreven aan een verandering in de breedte der plaats, maar aan 
temperatuurs-invloeden ; 
dat men uit temperatuurs-verschillen buiten het observatorium alleen die ver- 
schillen onmogelijk kan verklaren ; 
dat zij daarentegen grootendeels zijn te verklaren, als men het verschil in 
aanmerking neemt tusschen de temperatuur daar buiten en daar binnen; 
dat daarom waarschijnlijk in eene straalbreking in de observatie-zaal de oor- 
zaak van deze verschillen moet gezocht worden ; en 
dat, als men haar voor die refractie corrigeert, de verschillen voor de beide 
culminatiën vrij wel gelijk zijn en, zoo gecorrigeerd, uit eene werkelijke ver- 
andering in de breedte kunnen verklaard worden. 
Uit de gemiddelde pools-afstanden van de Poolster , zooals die uit de waar- 
nemingen van beide culminatiën, te Greenwich in het tijdvak 1883 — 1889 ver- 
richt, voortvloeien, trekt de Leidsche hoogleeraar het besluit, dat, hoewel de 
waarnemingen waarschijnlijk de elders in de laatste jaren waargenomen ver- 
anderingen in breedte bevestigen, het nog veel waarschijnlijker is dat in die 
jaren deze dan van zeer bizonderen aard moeten geweest zijn, daar zij in het 
geheel niet zijn te rijmen met de jaarlijksche veranderingen, uit de boven aan- 
gehaalde, in het tijdvak 1851 — 1882 volbrachte metingen afgeleid, v. d. v. 
Het bedrag van de schijnbare afplatting van het hemelgewelf heeft prof. 
REITMAN onlangs trachten te meten, door het punt te bepalen dat den boog 
schijnt midden door te deelen, die van den horizon tot het zenith zich uitstrekt. 
9 
