WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
77 
wel. lazarus gebruikte een toestel, waarmede hij onder bekende drukking lucht 
in de longen dreef of er uit zoog en de in een zekeren tijd ingeperste of uitge- 
zogen hoeveelheid lucht bepaalde. Deze hoeveelheden waren natuurlijk, caeteris 
paribus, des te grooter naarmate de bronchiën wijder waren en konden dus als 
maatstaf voor die wijdte dienen. Het bleek nu dat de motorische zenuwen voor 
de spieren der bronchiën verloopen in het tiende paar, den nervus vagus ; iets 
wat trouwens reeds vroeger langs een anderen weg door donders gevonden was. 
En ten anderen bleek het , dat deze zenuw r en reflectorisch geprikkeld werden van 
uit het neus-slijmvlies. Reeds zeer zwakke mechanische en electrische prikkeling 
van dit slijmvlies bewerkte een sterke vernauwing der bronchiën en daardoor be- 
moeielijking der luchtbeweging in de long. 
Wij zien hier dus weer een merkwaardig voorbeeld van onwillekeurige regu- 
leering, van adaptatie aan de omstandigheden. Onze long zelf verzet zich tot op 
zekere hoogte tegen het indringen van onzuivere lucht. En voor de praktijk volgt 
er uit, dat wij, door zuivere lucht te ademen, niet alleen de kwaliteit verbeteren , 
maar ook de kwantiteit verhoogen, (d. i. dieper ademen, de long sterker uit- 
zetten), iets wat niet alleen voor de ademhaling, maar ook voor den bloeds- 
omloop van het grootste belang is. ( Arch . ƒ. Anat. u. Phys. 1891, 19.) 
d, H. 
De resorptie van het ijzer. — IJzer is een onontbeerlijk bestanddeel van het 
vertebratenlichaam, in den vorm van roode bloedkleurstof , haemoglobine. Het 
haemoglobine wordt langzamerhand verbruikt; kleine hoeveelheden ijzer verlaten 
het lichaam in urine en faeces. Het ijzer neemt dus deel aan de stofwisseling, 
de voorraad er van in het lichaam moet worden aangevuld. Over de wijze waarop 
dit geschiedt is het laatste woord nog niet gesproken. Bunge ontdekte voor eenige 
jaren , dat in de voedingsmiddelen voor het jonge dier, aangewezen door de 
natuur, het ei en de melk, het ijzer voorkomt in organische verbinding. Ook in 
plantaardige voedingsmiddelen vond hij dergelijke organische ijzerverbindingen. 
Nu bleek het verder, dat door bet gebruik van anorganische ijzerzouten het ijzer- 
gehalte van de urine niet toeneemt. Men concludeerde daaruit: ijzer, dat in anor- 
ganischen vorm wordt toegevoerd , wordt niet in het bloed opgenomen : dit geschiedt 
alleen met de organische ijzerverbindingen zooals zij in onze voedingsmiddelen 
voorkomen. Die conclusie was trouwens in strijd met de ervaring, dat men dik- 
wijls in ziekelijke gevallen, waarin het organisme gebrek had aan ijzer, door 
het toedienen van anorganische ijzerzouten beterschap verkreeg. Doch men trachtte 
die tegenstrijdigheid door allerlei veronderstellingen uit den weg te ruimen. 
De onderzoekingen van kunkel te Würzburg hebben een feit aan het licht 
gebracht, waarmede bij dit vraagstuk rekening moet worden gehouden. Bij dieren, 
wien men ijzer als anorganisch zout geeft, neemt wel is waar het ijzer in de 
urine niet toe, maar het ijzer hoopt zich in den lever op. Het anorganisch toege- 
