LICHT EN ASSIMILATIE. 
5 
telden de zuurstofbellen die zich vormden. Engelmann toonde de 
assimilatie op geheel andere wijze aan. Het belangrijkste punt van ver- 
schil is de mogelijkheid om met deze methode een zeer geringe koolzuur- 
ontleding, en de koolzuurontleding van zeer kleine planten of plan- 
tendeelen zichtbaar te maken. De methode berust op het aantoonen 
van de zuurstof, die bij de assimilatie wordt afgescheiden. Als rea- 
gens op de zuurstof gebruikt engelmann rottingsbacteriën , als Bac- 
terium terma Cohn , verder Bacterium subtile en ook Spirillen. Dit 
zijn aërobionte bacteriën , die de eigenschap hebben zich bij aanwezig- 
heid van zuurstof te bewegen en bovendien de plaatsen , waar ze 
de noodige zuurstof kunnen vinden , op te zoeken. De hoeveelheid 
zuurstof, tot het opwekken der beweging noodig , is zeer ge- 
ring , geringer dan men zich voorstelt. Berekening leerde , dat een 
gewichtshoeveelheid , die ongeveer met het gewicht van een enkele 
molecule moet overeenkomen , voldoende is om één bacterie in staat 
te stellen zich te bewegen. 
Om met behulp van deze bacteriën de assimilatie aan te toonen 
wordt het groene plantendeel , b. v. een wier of een deel daarvan , in 
een droppel water , waarin zich de bacteriën bevinden , op een ob- 
jectglas gebracht. Het dekglas wordt met vaseline luchtdicht afge- 
sloten. Beschouwt men een dergelijk preparaat op de gewone wijze 
bij doorvallend licht onder den microscoop, dan ziet men aanvankelijk 
de bacteriën gelijkmatig door het veld verspreid en alle in levendige 
beweging. Ze bekommeren zich niet om dc groene plant, daar ze 
overal zuurstof vinden. Naarmate echter het zuurstofgehalte van het 
water vermindert, verandert het beeld en na éen of meer minuten 
heeft zich rondom het groene deel een ophooping van bacteriën 
gevormd. Binnen deze zone bewegen ze zich rusteloos door elkaar , 
terwijl in de ruimte rondom slechts enkele individuën geheel be- 
wegingloos liggen of in zwakke moleculaire beweging zijn. Dit is 
geen levensverschijnsel , maar een trillende beweging , die alle , dus 
ook niet levende , zeer kleine lichamen , welke zich in een vloeistof be- 
vinden , vertoonen. Daarbuiten liggen de individuën , die de groene plant 
niet meer konden bereiken , toen de spanning der zuurstof de laagste 
grens , die voor het tot stand komen van de beweging dezer bacteriën 
noodig is, naderde. Bij voortdurende verlichting verandert het beeld 
niet meer. Mocht al eens een bacterie door een snel voortgaande 
beweging de grens overschrijden en daar buiten onbewegelijk blijven 
liggen, daar staat tegenover, dat er ook enkele individuën zijn, wien 
