6 
LICHT EN ASSIMILATIE- 
het gelukt van buiten af den kring nog te bereiken. Er heerscht op 
dit punt evenwicht. 
Dit is de grondproef van engelmann. Niet alleen om de verdere 
ontdekkingen, waartoe ze aanleiding heeft gegeven, is ze van zooveel 
belang ; maar deze proef is op zich zelf zeer interessant , daar ze , zoo- 
als engelmann het in één van zijn werken zegt, een beeld geeft van 
het groote oorzakelijke verband tusschen het licht en het leven van 
planten en dieren. De groene plant neemt het licht op en verandert 
de stralende energie van de zon in scheikundig arbeidsvermogen , 
waarvan het afscheiden van zuurstof een gevolg is. Deze zuurstof 
stelt de bacteriën in staat hunne bewegingen te volbrengen ; maar 
tevens ademen deze het voor de plant noodzakelijke koolzuur uit. Deze 
geheele kringloop is hier binnen enkele seconden in de kleinste ruimte 
waar te nemen. 
Door het aanbrengen van kleine veranderingen wist engelmann , van 
deze proef uitgaande , door anderen verkregen resultaten te contro- 
leeren en te bevestigen en nieuwe feiten vast te stellen. 
De grondproef zelf toont in de eerste plaats nog eens aan , dat 
groene plantendeelen in het licht zuurstof ontwikkelen , dat is kool- 
zuur assimileeren. 
Wordt nu de intensiteit van het licht sterk verminderd , door b.v. 
een schaduw op den spiegel van den microscoop te werpen of met 
behulp van een irisdiaphragma , zoodat nog juist de groene cel en de 
bacteriën zijn waar te nemen , dan ziet men plotseling de beweging 
der bacteriën ophouden. Even snel komen alle , die rondom de cel zijn 
gelegen , weer in beweging , zoodra men weer licht toelaat. Hieruit 
blijkt, dat de zuurstofontwikkeling dadelijk met de inwerking van het 
licht begint en bij het verdwijnen van licht dadelijk weer ophoudt. 
Laat men na de verduistering slechts een weinig licht toe , dan 
beginnen zich enkele bacteriën in de onmiddellijke nabijheid van de 
groene cel te bewegen en stooten de omliggende bacteriën ter zijde. 
Hierdoor vormt zich rondom de cel een kring , waarin de bacteriën 
zich bewegen , omgeven door een kring van opeengehoopte stil liggende 
bacteriën. Bij vermeerdering van licht neemt de zone van bewegende 
bacteriën toe, de andere af. Dit bewijst, dat er bij sterker licht meer 
zuurstof wordt gevormd. De toeneming gaat echter bij vermeerdering 
van lichtintensiteit niet steeds door; wanneer de lichtsterkte een zekere 
grens heeft overschreden vermindert de zuurstofvorming weer en daar- 
mede de breedte van den kring van bewegende bacteriën. Behalve 
